Sylvia Plath
Notatki
Czy o Sylvii Plath napisano i powiedziano już wszystko? Naszym zdaniem nie! Wracamy z kolejną odsłoną naszego nieregularnego cyklu SHERO i rozmawiamy o jednej z najbardziej ikonicznych artystek - Sylvii Plath.
Naszym rozważaniom towarzyszy znakomita gości - wykładowczyni literatury angielskiej - dr Marta Mazurek oraz blisko 1200-stronnicowa lektura „Czerwonej komety” Heather Clark (wyd. Marginesy).
Pokaż transkrypcję
00:00:00: Nikt nas
00:00:04: nie pytał, ale i tak się wypowiemy.
00:00:06: Feministyczny podcast o kulturze społeczeństwie i wszystkim co nas zainteresuje.
00:00:11: Zapraszają
00:00:12: Kasia Róbek!
00:00:13: I Agnieszka Szczepan.
00:00:35: Jest
00:00:42: to nieregularny cykl.
00:00:47: I ten odcinek był w naszych głowach zapowiadany miliony razy, wy nawet nie wiecie ile się zabierałyśmy żeby zrobić ten odcinek.
00:00:55: no i w końcu to się dokona.
00:00:57: Jakby już słuchacie to się do konało A my właśnie jesteśmy przed tą ekscytującą rozmową.
00:01:02: Więc zobaczcie jak można dryfować w różnych czasach Byleć jeszcze nie być.
00:01:07: To wszystko jest w prostu.
00:01:09: Tak więc Dzisiaj naszą shiro będzie Sylwia Plav.
00:01:14: Brawa dla nich.
00:01:15: I Sylwia Plast była osobą niesamowitą poetką, o której będziemy dzisiaj rozprawiać bo jej życiorys i jej twórczość były po prostu nastręczały i do dzisiaj nastrędzają wielu biografom pisarzą-pisarkom trudności w interpretacji, w znalezieniu tej prawdy i tego co tak naprawdę się czasami mogło wydarzyć w jej życiu co miał wpływ na tą twórcześć.
00:01:39: ale temu wszystkiemu będzie tutaj towarzyszyła Nasza jedna z ulubieńszych gościń, która już gościła.
00:01:47: Uluwiona moim zdaniem.
00:01:48: No chyba nasza najczęściej
00:01:49: gościna.
00:01:50: Nawet w ślądu.
00:01:52: Tak.
00:01:52: I to było dokładnie rok temu!
00:01:55: Jest tomato na zurek, która
00:01:57: oprócz
00:01:58: swojej aktywistycznej i politycznej działalności jest też literaturą z nawczynią.
00:02:03: I jej wiedza będzie nieocenionym wsparciem jeżeli chodzi o mówienie właśnie twórczości i życia Sylvie Platt więc mam nadzieję że zakochacie się w Sylvie razem z nami.
00:02:15: Tak.
00:02:16: Bazom naszych dzisiejszych rozmyślań będzie bardzo gruba biografia Sylvi Plath pod tytułem Czerwona Kometa napisane przez Heather Clark, pod tytą krótkie życie i nieśmiertelna sztuka w Dewnictwo Marginesy.
00:02:32: Słuchajcie
00:02:33: to nie jest niepozor na książkę!
00:02:35: To ma tysiąc dwieście stron.
00:02:36: Więc to może... Tysiąc dwieście, więc to może was naprawdę przeradzić.
00:02:41: Ja aż po prostu sięgnę potem.
00:02:42: To jest literalnie
00:02:44: ciężko.
00:02:45: Literalnie cegła jeżeli...
00:02:47: To jest dopiero cegla!
00:02:48: Naprawdę
00:02:48: jak myślicie sobie ale cegło to to to jest właśnie dokładnie spełnienie tego wyrażenia.
00:02:56: bo no tym naprawdę można rzucić i coś nie wiem okno wybić.
00:03:01: Dla osób, które tutaj bardzo serdecznie dziękując za zaproszenie zaraz jeszcze tutaj podziękowania uzupełnię i rozwinę.
00:03:08: Ale dla osób, którzy na przykład studiują różne filologie to grubość tej książki to jest taka antologia.
00:03:14: Antologia np.
00:03:16: literatury np.
00:03:17: brytyjskie nie ma takich cienkich kartek ale objętościowo taki wolumen to to jest właśnie to czyli kawał książki.
00:03:27: Tak
00:03:27: i przepisy są na końcu, i one chyba są pisane... Ściągłem
00:03:32: pięć.
00:03:33: Ja myślę że dwa.
00:03:34: Cztery!
00:03:36: Na pewno to jest zaczaną dostępności, to nie ma nic
00:03:39: wspólnego.
00:03:40: W wszechkolunach lupę trzeba kupić razem z tą książką.
00:03:44: Dobra bo my się tutaj śmiejemy.
00:03:46: zaraz wskoczymy i Marta opowie jakie wrażenie zrobiła na niej ta książka.
00:03:51: ale ja chciałam jeszcze zanim do czerwonej komety wskuczymy tu powiedzieć że marginesy też wydały jakiś czas temu opowiadania Sylvie Plath o czym właściwie nie miałam pojęcia dopóki nie zaczęłam się przygotowywać do naszego odcinka Oczywiście w tłumaczeniu wspaniałej Agisano,
00:04:08: która też była bościną naszego podcasta.
00:04:10: Tak?
00:04:11: No
00:04:11: i ja jeszcze chciałam właśnie na początku zrobić taki coming out że ja dopiero odkryłam serwie prac.
00:04:21: Ja znałam to nazwisko, ja wiedziałam kto Ale ja do mojego, może już nie będę przyznawać którego roku życia ale
00:04:30: no mam
00:04:30: trzydzieści parę lat prawie czterdziści i nie czytałam Sylwiprez.
00:04:35: Więc
00:04:35: witamy.
00:04:36: ciekawostki
00:04:36: do kanału MoimStoLet.
00:04:38: Przejmujecie
00:04:39: mnie?
00:04:39: Przejmiemy Cię.
00:04:42: Więc chciałam powiedzieć że można być feministką i dopiero zacząć Sylwhiprez czytać dorosłym życiu.
00:04:50: Ale przecież temu służy ten podcast między innymi, żeby zachęcać siebie i innych do odkrywania nowych bohaterek.
00:04:58: Dokładnie!
00:04:59: I nie bądź tutaj taka samoboczująca się Kasiół, ponieważ ja też tutaj dokonam pewnego coming outu.
00:05:06: Mianowicie Sylvia Plass nigdy nie była na moim radarze.
00:05:10: Ja przeczytałam szklany klosz, bo po prostu uważałam że to tak wypadało, z wykształcenia filolożką angielską.
00:05:23: Natomiast ani tego nie miałam na kursie literatury, ja dawno studiowałam, nie miałem tego na krusie literatura bo to już były takie no lata pięćdziesiąte tutaj.
00:05:34: jeżeli ktoś się bardzo interesował to sobie czytał natomiast nie miało to... Nie była to męska literatura, nie była to taka literatura która np.
00:05:44: była eksperymentalna.
00:05:45: za bardzo prawda więc ona po prostu Wiadomo było, że gdzieś tam w Annałach jest zapisana.
00:05:52: To jest jedna rzecz.
00:05:54: to, że mnie tutaj zaprosiłyście do tego podcastu za co wam bardzo serdecznie dziękuję spowodowało, że trochę wróciłam do lektury.
00:06:06: przypomniałam sobie tę książkę.
00:06:07: zdałam sobie sprawę Dekady temu przeczytałam.
00:06:12: To ja w ogóle nie zrozumiałam, nie doceniłam.
00:06:15: Teraz trochę to jest zupełnie co innego.
00:06:18: jestem na innym też etapie swojego życia.
00:06:21: mam inne również rozumienie rzeczywistości i oczywiście książka którą zadałyście bo to taka była praca domowa do odrobienia bardzo psioczyłam.
00:06:34: bardzo przeczyłam, bo mówimy że to jest bardzo gruba.
00:06:37: Ona jest onieśmielająca i słuchajcie jak się ją zaczyna czytać... To ona też odrzuca ponieważ ona ma.
00:06:44: to jest książka bardzo drobiazgowa.
00:06:46: To jest książkę oparta na... i jeszcze taki mishmash, czyli oparta jest na dziennikach, na listach, Na wywiadach również na artykułach krytycznych ale także na innych biografiach.
00:07:00: no i do tego wszystkiego dochodzą wymieszane utwory wiersze Sylvie Platt Czyli mamy totalny mishmasz Ale mamy też taką wielką skrupulatność kronikarską.
00:07:12: tam się słuchajcie dzieje, my poznajemy Sylwia Platy zanim ona się urodzi.
00:07:17: w ogóle to my mamy tam nie wiem z dwieście stron minęło opowieści o rodzinie.
00:07:24: jej ojca, prawda?
00:07:26: Który tutaj z Poznańskiego się wywodzi.
00:07:29: To jest też dla nas bardzo ciekawe.
00:07:32: Rodzina jej matki i historia tej miłości i tego w jaki sposób czy kiedy czy w jakich rocznościach Sylwia Plac się urodziła.
00:07:41: I tego muszę powiedzieć że martwiłam się, że nie dam rady.
00:07:46: Myślę, że to nie zmęczę.
00:07:47: Nie zmęcze.
00:07:48: To jest
00:07:48: strączy urodzenia?
00:07:49: Tak i jeszcze ja dostawam takie pytania tutaj mówiłam do mojego... do mojego partnera, mówię słuchaj no nie.
00:07:56: No rzucę to, nie dam rady.
00:07:58: przecież tu tak mi głowa... Co
00:07:59: one w ogóle wymyśliłeś?
00:08:00: Tak!
00:08:01: Natomiast on mówi To może ja ci po angielsku tutaj czytaj, to może złe tłumaczenie.
00:08:06: okazuje się, sięgnęłam po wersji angielski.
00:08:09: Nie, to nie chodzi o tłumaczanie.
00:08:10: Tłumaczenie jest dobre.
00:08:11: Chodzi o to że jest to tak bardzo nagromadzone tak wiele faktów.
00:08:17: i wiecie czego mi brakowało na początku?
00:08:19: Na początku brakował mi takie wiecie snucia opowieści bo Ja przyczytam nie wiem, tysiąc, dwa tysiące stron ale żebym miała tam opowieść a na początku tej opowieści brakowało.
00:08:30: Ale słuchajcie to są z miłego początki bo później im dalej się już wgłębiasz i jeżeli rzeczywiście masz też szklany klosz który jest przeczytany to on w pewnym momencie się tutaj bardzo mocno pojawia.
00:08:47: no a potem już się słuchajcie pojawia love story.
00:08:51: tam nie jedna jest love story ta wiadomo, ta najważniejsza i ta najdłuższa.
00:08:57: I później wielka melodrama, no drama, ale to jest taka melodrama.
00:09:01: jednak tego całego związku tych całych zdrad, tego całiego rozstania.
00:09:05: więc tak od początku jest tu takie widmo bo przecież wieś jak to się skończy?
00:09:12: i ostatnio znalazłam w media społecznościowych takie pytanie jakie jest najsmutniejsza książka jaką ostatnio przeczytałaś?
00:09:20: No i musiałam powiedzieć że szklany kloż i czerwona kometa.
00:09:25: Ale samo czytanie już jak się tak naprawdę człowiek to wdroży, to to jest po angielsku jest takie określenie page turner czyli po prostu co jest na następnej stronie?
00:09:36: Co się stało?
00:09:36: chociaż przecież wiesz co się stały ale tak to jest opisane.
00:09:41: także bardzo wam serdecznie dziękuję bo ta praca domowa sprawiła że ja również odkryłam na nowo.
00:09:50: i tak naprawdę Sylvie Plass
00:09:52: Dziękuję.
00:09:52: Bardzo
00:09:53: proszę.
00:09:54: No my też dziękujemy, że wydawnictwo marginesy, które nam też przesłało tę książkę no jednak tak bardzo odważnie na rynek wydawniczy rzuciło taką knigę,
00:10:05: która... dla ultrasów!
00:10:07: Dla Ultrasów.
00:10:07: ale to jest niesamowite, że jest zapotrzebowanie na takie książki i to jest bardzo pokrępiające i że się wydaje takie książka, że się je tłumaczy.
00:10:15: no bo to wiecie nowy rynek wydawniczy rządzi się swoimi dziwnymi prawami.
00:10:20: No i uważam, że to, że ta książka przyjęła się, że ona zaistniała, że jest widoczna i że się o niej też rozmawiał kiedy ona została wydana w zeszłym roku.
00:10:31: I my oczywiście tutaj naszym zwyczajem oszukujemy cykl wydawniczy książek bo chcemy żeby one żyły dłużej niż tylko miesiąc po wydaniu i omawiamy je w różnych szczęstkliwościach żeby ciągle przypominać o tym ,że warto czytać nie tylko nowości i opierać się na tym co teraz bo te książki czasami muszą w nas trochę urosnąć, musi do nich przejść ten moment i właśnie w nas ten moment w końcu przyszedł.
00:10:57: I to na pewno była duża zachęta.
00:11:00: To jest myślę że ta pozycja jest taką próbą stworzenia takiego... pełnego obrazu życia i twórczości Platt.
00:11:11: To jest ciekawe, że Osywi Platt jest bardzo dużo materiałów biograficznych właśnie różnych książek, różnych interpretacji jej życia i jej twórczyści.
00:11:21: I właśnie ciągle mówimy o jej życie i tworczości bo to jest przypadek pisarki no taki, że nie da się oddzielić tego życia od tej twórcześci prawda?
00:11:31: Właściwie to to jej życie, ta jej biografia tak przed nią kroczy.
00:11:37: I właśnie są takie osoby jak ja, które tylko wiedzą o tym że odebrała sobie życie.
00:11:43: Że napisała szklany klosz.
00:11:45: jest autorką w ogóle jednej powieści prawda?
00:11:48: Ale
00:11:49: napisało bardzo dużo wierszy.
00:11:50: To jest też ciekawy jakiś taki wydaje mi się evenement, że bardziej jest w Polsce znana jako autorka szklanego klosza niż jako autorka poezji.
00:11:59: No i cały czas wiecie jakie czytałam szklanny kloszcz.
00:12:02: to ja starałam się po prostu przeczytać powieść.
00:12:05: teraz jak przygotowałam się do tego odcinka i właśnie zanim
00:12:10: po cokolwiek
00:12:11: sięgnęłam, żeby zgłębić jej życie to mówię dobra najpierw żegnam ten szklany klosz.
00:12:15: I trochę bym chciała... Najpierw zanim wskoczymy jeszcze tutaj właśnie do tego życia Sylvii.
00:12:21: chciałabym was zapytać czy pamiętacie jak czytałyście szklanek losz?
00:12:26: bo ja właśnie czytałam to dopiero teraz już trochę.
00:12:28: Marta powiedziała że przeczytała teraz po latach i że ten odbier jest inny.
00:12:33: tak Ja muszę powiedzieć, że ja w ogóle... Najpierw zacząłam to czytać i tak wiecie, czytam, czytam, czytałam.
00:12:38: W ogóle śmieję się w głos, zabawna ta książka!
00:12:41: Mówię o co chodzi?
00:12:42: Mam taki obraz, że jest to taka doliniarska autorka, że wiecie nie?
00:12:46: No i co przeszło?
00:12:47: I potem oczywiście przyszedł ten rok i ogarnął mnie ale dla mnie to było niesamowite jak można było nagle to wszystko odwrócić.
00:12:56: Wiecie, że tam w tej pierwszej połowie szklanego klosza dla osób może które nie wiedzą no to jest taka powieść też Bardzo też zplaciona z życiem Sylvie.
00:13:05: To jest powieść o młodej dziennikarce, pisarce i publicystce, które jedzie na stasz do Nowego Jorku.
00:13:13: W poczytnej redakcji pisze artykuły mieszka w hotelu... Przepraszam nie na stacji tylko w takim hotelu, gdzie mieszkają tylko inne koleżanki.
00:13:21: Hotel
00:13:22: Amazon!
00:13:23: Tak?
00:13:23: I tam dochodzi na różne bankiety.
00:13:27: właśnie rozwija tę karierę swoją i ten początek jest taki właśnie że wow wiecie taka Takie, taka młodość.
00:13:34: Taka na początku drogi i także tak ona czerpie to życie, tak?
00:13:38: I tam różne ma sytuacje śmieszne, zabawne też.
00:13:41: Szygają.
00:13:41: Też co robią?
00:13:43: Młodę... Tak również kobiety.
00:13:46: Kiedy są wypuszczone do stolicy na stasz i czują się królowymi życia bo one tam po raz pierwszy zobaczyły takie osoby z pierwszych stron gazet.
00:13:59: To było czasopismo marmuazel.
00:14:01: żeby nie było modowe, co dla osoby mającej takie zacięcie bardziej literackie mógł być troszeczkę poniżej jej marzeń i ambicji.
00:14:11: No ale tak!
00:14:12: I to jest ta opowieść duszny... Ale
00:14:14: to było też jedyne magazine, które też miał ten taki dział felietonów czy też wywiadów że nie był tylko pięknym magazynem
00:14:25: o młodziem?
00:14:25: Tak natomiast to z tej troszeczne z tej opowieści dla mnie to właśnie takie trochę no za mało ambitne.
00:14:36: Ja miałam tutaj wrażenie, że to jest wszystko takie duszne.
00:14:39: ja miałam wrażenie takiej duszności tak jak się znaczy to później się jeszcze bardziej zrobiło.
00:14:44: to już się zrobiło tam w ogóle nie do życia.
00:14:46: ale ta nawet ta pierwsza część książki o której mówisz to ona miała dla mnie miała takie wrażenie ,że to było tak gorąco tam było brakowało powietrza.
00:14:59: To było moje dominujące wrażenie.
00:15:02: I rzeczywiście ciekawe, że tak dużo miała tego wszystkiego ta bohaterka, dużą możliwości
00:15:10: itd.,
00:15:11: ale ona chciała jednak więcej.
00:15:12: i to co mówisz?
00:15:13: Że trochę za mało ambit... ...że ona wiedziała, że zasługuje na więcej.
00:15:19: A ty Adnieszka, jakie miałeś wrażenia z pierwszej lektury?
00:15:22: Pamiętasz?
00:15:22: No ja już to niejednakrotnie mówiłam więc
00:15:24: chcę się jakoś bardzo
00:15:25: powtarzać ale jak może ktoś nie słyszał albo po prostu mydzie musiał wysłuchać jeszcze raz.
00:15:32: no to ja czytałam Szkony Klosieko Nastolatka i pamiętam że czytałem go pod koudrą z latarką podczas burzy.
00:15:41: I po prostu no ja mam to wspomnień jest we mnie tak żywe, że po prostu pamiętam jak nie mogłam przestać czytać tej książki i byłam po prostu takie zachwycona.
00:15:50: No ale ja też znałam no życiorys Sylvi Platt i po prostu wiedziałam co się wydarzy.
00:15:56: Pamięta też to przejście które miałam od tej pierwszej do tej drugiej części gdzie mamy rzeczywiście te życie w Nowym Yorku o którym mogłabym marzyć każda młoda kobieta wydawałoby się do tej tak jednego z takich pierwszych literackich obrazów depresji tak opisanych też z perspektywy kobiety.
00:16:15: przede wszystkim i no to było dla mnie takie bardzo dojmujące, bo to też jest dla mnie... takie wspomnienie związane z tym, że ja jako dorostająca kobieta miałam dużo takich emocjonalnych rol rekosterów.
00:16:31: Dużo takich wahań nastroju związanych z niską samouceną.
00:16:35: Z tym, ze trochę nie wiedziałam co się dzieje z moim ciałem i wszystko mi się wtedy wydawało takie... Po prostu, że każdy problem postrzegałam jako taki koniec świata.
00:16:46: Że wszystko było takie w mojej głowie duże.
00:16:48: Wszystko było wielkim problemem, który po prostu zawarzy na całym moim życiu.
00:16:54: Ta perspektywa była taka bardzo skurczona do mojego tego mikroświata i dopiero to się rozkurczało wraz z pójściem na studia i nabraniem pewnego dystansu I ja jakoś bardzo rezonowałam z tym chociaż... Oczywiście teraz widzę i jakiś taki wiecie.
00:17:12: W wieku kilkunastu lat nie widzi się, że porównywanie tych doświadczeń jest trochę... I nienamiej wcale chodzi o to, że ja wtedy czułam, że jestem też taka smutna i że ona też, że w końcu ktoś napisał coś co ja czuję chociaż no teraz jako dorosła kobieta czytałam tę książkę po wielu latach drugi raz.
00:17:34: To się zupełnie inaczej czyta.
00:17:35: I jednak to w jakim miejscu i z jakim doświadczeniem się podchodzi do pewnych lektur, no to też jest takie... tym bardziej jak się czytał drugi raz, to jest też i się pamięta.
00:17:46: to pierwsze doświadczenie.
00:17:47: No to jest takie niesamowite że teraz to Ja też choruję na depresję, wiem dokładnie o czym ona pisze.
00:17:55: Totalnie rozumiem ten kontekst też historyczny w którym ona się znajdowała bo wtedy tylko po prostu ona była dla mnie poetką z depresją i ja wtedy moja świadomość feministyczna była taka trochę jak selvi plat wtedy
00:18:07: że
00:18:08: mówiłam, że ja nie jestem taka jak inne dziewczyny i generalnie nie znałam w ogóle historii ruchu wyzwolenia kobiet.
00:18:18: no wiecie, że ja jestem inna.
00:18:24: to jest moje wyjątkowe doświadczenie i w ogóle byłam bardzo skupiona na sobie.
00:18:28: I dlatego ta książka wtedy też we mnie rezonowała i dlatego też dużo osób w młodym wieku po nią sięga.
00:18:34: ale totalnie się nie zgadzam, że to jest książka dla młodych kobiet czy dla młodych osób w ogóle.
00:18:39: Ja może powtórzę tylko to, że za pierwszym razem ona do mnie nie trafiła bo ja w ogóle nie odczytałam depresji.
00:18:48: To znaczy,
00:18:49: wiecie ja dzisiaj oglądam film i oglądamy film.
00:18:54: słyszę, że Ale Sueno to jest film.
00:18:56: Ten ojciec jest depresją.
00:18:58: naprawdę w ogóle Wam czyli jakby ja aż dziw, że tego nie wymapuje.
00:19:03: tak skupiam się pewnie na innych rzeczach i to jakoś do mnie nie dociera.
00:19:08: teraz zupełnie inaczej.
00:19:10: to oczywiście przeczytałam I ja pozwolę sobie przeczytać sam początek i to na co ja zwróciłam uwagę.
00:19:18: zacznę od początku.
00:19:20: Upalne.
00:19:20: to było lato, dziwne lato w którym stracono Rosenbergów.
00:19:24: A ja się działam w Nowym Jorku i nie bardzo wiedziałam po co i dlaczego.
00:19:28: Kupia mi się.
00:19:28: robi na myśl o karze śmierci.
00:19:31: Sama wzmianka o tym że można uśmiecić człowieka za pomocą prądu przyprawiam nie omdłości a w gazetach oni czym innym nie pisali.
00:19:39: Nie miałem powodu utożsamiać się z rozenbergami ale mimo Woli wciąż wyobrażałam sobie jak to jest kiedy kogoś smaży się żywcem prądem puszczonym po wszystkich nerwach.
00:19:49: To jest początek.
00:19:50: To jest ta przysłowiowa strzelba czechowa, tak?
00:19:53: Czyli jak ją daje na początku to ona w końcu musi wystrzelić.
00:19:58: i rzeczywiście to co mamy.
00:20:01: jesteśmy wrzuceni od razu tej powieści w erę makartyzmu.
00:20:06: Czyli mamy lata pięćdziesiąte.
00:20:08: Mamy nagonkę polityczną, polowanie na czarownicę czyli tych którzy współpracują z komunistami no i Rozenbergowie.
00:20:20: to była taka pierwsza para Żydów oskarżonych o współpracy
00:20:25: ze
00:20:25: Związkiem Radzieckim i przekazywaniu im czego?
00:20:28: no wiecie przepisów na bombę atomową bo przecież jesteśmy w okresie zimnej wojny.
00:20:33: tam w ogóle jest bomba atomowa coś o czym ona też wspomina.
00:20:38: Czyli są elementy świata, w którym żyje, które sprawiają że młoda osoba tak jak ona może żyć w lęku, prawda?
00:20:47: To w ogóle
00:20:48: jakby
00:20:50: dopiero teraz Można sobie to uświadomić, kiedy wiemy że w dzisiejszych czasach bardzo dużo młodszych osób, że starsze też przecież.
00:20:59: Ale żyje w obawie o ten świat prawda?
00:21:03: Czyli mamy tutaj lęk związany z katastrofą klimatyczną ale tez przecież z wojną itd.
00:21:10: i tak dalej.
00:21:11: Więc jakby to jest jedna rzecz druga rzecz.
00:21:14: Ten taki porażający początek czyli ta egzekucja tego małżeństwa To jest taka państwowa przemoc I w ogóle to nas zupełnie inaczej ustawia, bo biorze tej powieści potem cały czas.
00:21:28: Bo cały czas ta powieść od samego początku jest tak naprawdę o systemowej przemocy Tutaj akurat w tej pierwszej połowie, tej przemocy takiej społecznej, która wdraża ją
00:21:43: w pewne trydy.
00:21:44: Co to znaczy być kobietą?
00:21:46: Ona ma tam lęk... Pamiętajcie jaki ono ma lęku przed ciążą?
00:21:49: A cały czas się boi, że ona po prostu z tym sobie pozwoli na to, bo jest przymu schodzenia narandki.
00:21:57: Przecież tam jest przymus chodzenia narańce, to jest po prostu wiecie.
00:22:00: To jest jedyne co może zrobić kobieta w tych czasach, czyli znaleźć Męża
00:22:03: tak, i jedynie może go przyjąć albo może go odrzucić.
00:22:07: prawda to jest to.
00:22:08: ale ona musi chodzić na te randki.
00:22:10: I jak nie zostanie tam gdzieś zaproszona do jakiegoś uniwersytetu no to ona spada w hierarchii społecznej.
00:22:15: prawda?
00:22:16: to widzimy co tu się dzieje.
00:22:18: a druga rzecz ma ten.
00:22:20: To nie jest tylko na ile ja mogę sobie pozwolić, żeby nie stracić w tej gościu do mnie szacunku.
00:22:24: Tylko tam jest realny strach przed tym że ona zajdzie w ciążę a ona chce być pisarką i to jej zniwę czy karierę.
00:22:33: Jesteśmy w latach pięćdziesiątych.
00:22:34: To pewnie zaraz do tego przejdziemy ale to jest realnie strach.
00:22:38: pigółka rok.
00:22:41: Lata pięćdziesiąte na razie jeszcze badania.
00:22:43: ona w pewnym momencie prawda zbadała się do startu diafragme tak czyli mogła wreszcie
00:22:50: zwany
00:22:50: kapturek.
00:22:51: i ona wtedy poczuła teraz mogę i stała się nieco taka źderomarta,
00:22:57: prawda?
00:22:57: Właśnie odszedł jej ten element lęku dzisiejszy.
00:23:01: to jest
00:23:01: niesamowite że tam ona bardzo często mówi Ty nie masz nic do stracenia jako mężczyzna, a ja po prostu mam bardzo... że ja mogę stracić wszystko.
00:23:12: panom z dzieckiem, że nie wiem czy ty ze mną się orzenisz.
00:23:15: Oto po prostu ja mam plany swoje.
00:23:18: Ja chcę bardzo dużo zrobić.
00:23:20: ona gdyby zaszła w ciążę to gdziekolwiek by była w pracy to by ją zwolnili bo to było na porządku dziennym.
00:23:25: jesteśmy przed Betty Friedan.
00:23:27: Betty Friedam osiem dni po jej samochbójstwie wydała książkę.
00:23:30: To jest wiecie mistyka kobiecości.
00:23:33: czyli jesteśmy tutaj w tym jakby etapie.
00:23:35: tak
00:23:35: tylko tutaj.
00:23:36: sobie taką małym tej dopowiedzenie bo jest też taki świetny dokument wyprodukowany przez o Sylbii Plaw i o szklanym kloszu.
00:23:44: I on jest dostępny na YouTubie w całości, więc go podlinkujemy.
00:23:49: Tam wypowiada się jedna z przyjaciółek Sylwii Plarc.
00:23:52: też jej córka się wypowiada.
00:23:54: Ona mówi że ona była bardzo szczęśliwa jak zaszła w ciążę i podzieliła się w tym pracy i tego samego dnia została zwolniona.
00:24:02: Więc jakby to naprawdę to były tego typu czasy, że od razu dostajesz wypowiedzenie.
00:24:07: Dziękujemy do widzenia!
00:24:08: Zresztą jak Sylwia Plaw wyszła za mąż... to ona wtedy miała stypendium i ona ukrywała te informacje bo bała się, że jeżeli to dojdzie do fundatorów.
00:24:21: To oni ją wywalą z tego stypendiu.
00:24:23: dlatego ,że wyszła za morsz.
00:24:25: więc to jest w ogóle masakra.
00:24:27: tak ale jeszcze tutaj właśnie chciałam taką inną troszeczkę.
00:24:32: może rzeczy jeszcze wspomnieć, że dzisiaj mając też oczywiście te biografie tak skrupulatnie spisaną wiedząc co było jej przedmiotem prac analitycznych na studiach.
00:24:48: Że to był James Joyce, że ona studiowała Portret Artysty z Czasów Modości.
00:24:53: no to nie da się w tej chwili szkanego Klosza nie przeczytać jako takiej kobiecej ironicznej riposty z czasów młodości.
00:25:03: I to jest gra.
00:25:04: pokazanie może tak króciutko, portet artysty z Czasów Młodości to jest taka klasyczna pozycja modernistyczna brytyjska irlandzka.
00:25:15: no bo wiadomo James Joyce.
00:25:18: i tam jest Stefan Dedal, dedalus czyli od tego dedala który te skrzydła robił syn jego wiadomo prawda mityczny dedal.
00:25:27: i on jest na początku XX wieku urodził się w Irlandii i zdaje sobie sprawę z tego, że żeby zostać artystą to on musi porzucić, musi porzucić katolicyzm irlandskim.
00:25:40: Musi porzucić nacjonalizm.
00:25:42: On musi rzucić te wszystkie okowy zewnętrzne.
00:25:44: On pakuje waliski i wyjeżdża do Paryża i tam będzie tym artyston.
00:25:50: natomiast czyli on jakby na skrzydłach swojego geniuszu opuszcza tę wyspę.
00:25:56: I co się dzieje?
00:25:57: Zupełnie inna trajektoria opowieści jest w Sylvie Place, prawda?
00:26:01: Kiedy ona ma taki sam pęd od piętnastego roku życia, wiedziała że będzie pisała to jest poprosiła żeby znaleźć sobie fragment i ona mówi jest we mnie głos który domaga się tego żeby wybrzmieć i ja dlatego piszę czyli ona tutaj nie bierze jej nicu po prostu
00:26:16: jest też
00:26:17: twórczynią jest też artystką i też chce całego życia.
00:26:22: W pewnym momencie jej trajektoria jest zupełnie inna.
00:26:25: Kobieta, która ma ambicję, kobieta która... Ona by chciała tak jak mężczyźni.
00:26:29: Ona w pewnym momentie mówi, że ona fantazjowała, że chciała być mężyczny.
00:26:34: Zdobywać doświadczenia w barach, burdelach na polach witech.
00:26:38: Jak Ernest Hemingway chciałabyć.
00:26:41: i jeżeli jesteś taką kobietą w latach pięćdziesiątych ja już nie mówię, że tylko w Ameryce Bag.
00:26:47: potem opowiemy o Cambridge.
00:26:49: to będzie jeszcze większa tragedia.
00:26:52: po prostu co z tobą robią?
00:26:54: Gdzie ona niestety nie wyfrówa.
00:26:56: Ona schodzi do podziemia, ona schodzi dopiekła.
00:26:59: Ona jest poddana terapii elektrostrząsowe i zamknięta w szpitalu dla psychicznie chorych.
00:27:06: No tak to się wtedy nazywało i tak to było.
00:27:09: czyli mamy zupełnie inną trajektorię.
00:27:12: Jest to ironiczna odpowiedź ale odpowiedź pokazuje ci zobacz jak kobieta Zobacz, jak kobieta może być tą artystką.
00:27:21: Co się zadzieje?
00:27:23: Ja jeszcze to powiem też, bo to nie jest taka lektura totalnie pozbawiona tego kontekstu czerwonej komety czyli tej biografii Bo ta biografia jest o tyle świetna moim zdaniem, że ona pokazuje bardzo mocno kontekst kulturowy, konteks historyczno-społeczny w którym ona żyła i który z pewnością miał też wpływ na to w jaki sposób ona się po prostu czuła.
00:27:53: To jest ta druga rzecz.
00:27:55: No nie chcę dominować, ale no to jest moje.
00:27:57: teraz takie inaczej już nie mogę.
00:27:59: Już teraz ja się bardzo
00:28:00: podobałam.
00:28:00: Właśnie bałaś taką świetną remę, która też pokazuje dlaczego ta twórczość z plac jest ważna i jest wciąż aktualna w ogóle.
00:28:10: bo przecież to co mówisz jak umieszczasz szklany klosz w kontekście takiej większej przemocy systemowej to to przystaje być tylko opowieść o młodej kobiecie która przeżywa albo pierwsze kroki stawia w dorosłości, albo właśnie tak jak Agnieszka wspominała to przestaje być tylko świetny obraz po prostu klinicznej depresji.
00:28:34: Bardzo dobrze oddany, ewokujący jakieś stany emocjonalne ale dodatkowo to jest jeszcze taka jakby meta opowieść o tym jak to jest być obywatelem i jak to je zbyć kobietą, obywatelką nie?
00:28:49: I no super się tego słucha Marta Dzieńczyk.
00:28:52: Chciałam tutaj wtrącić, bo wspomniałaś o czymś bardzo ważnym co uważam też tych współczesnych biografiach i odczytaniach Sylwiplat coraz bardziej wybrzmiewa czyli ta kwestia seksu i seksualności.
00:29:04: I to jest też niesamowite że w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiontych gdzie rzeczywiście ten temat seks był tematem tabu zwłaszcza jeżeli chodzi o poruszanie go przez kobiety A ona w swoich dziennikach i listach bardzo dużo pisała o tym, że ją po prostu seks bardzo interesuje.
00:29:24: Pisała, że co ją podnieca?
00:29:26: Co pisał, że ona bardzo by chciała eksplorować swoją seksualność i właśnie ten lek związany z tym zajściem w ciąży i ten kapturę, który ją po prostu ratuje... w takim sensie, że ona po prostu może jakąś część siebie, która wie, że w niej jest i którą chciałaby zgłębić.
00:29:44: Może w końcu to zrobić.
00:29:46: I to też niesamowite, że dla mnie to jest taka nieuświadomiona postawa czy gdzieś jakaś taka... To co chodziło jakby w tamtych czasie o feminiźmie czego ona w ogóle nie nazywała Wprost nie dołączała się w jeden sposób do ruchu wyzwolenia kobiet, czy w ogóle nie mówiła o feministkach.
00:30:08: Ale wszystko to co ona z czym się zmagała czego chciała ta jej postawa no to właśnie wyrażała to co potem nazwała Betty Friedan że to jej życie jakby jest tym konfliktem że z jednej strony wiesz że nie możesz mieć tego życia jak mężczyzna więc ona nie mając pewnych narzędzi jakąś tam wyobraźnię, którą dysponowała no to powiedziała sobie ok.
00:30:32: To muszę jakby być bliżej mężczyzn, być bardziej taka męska ale zachowując swoje pragnienia kobiety związane np.
00:30:41: z zgłębianiem tej seksualności.
00:30:42: Ale muszę być w tym wszystkim męska bo wtedy mi to Być może trochę ujdzie na sucho i w międzyczasie ona widzi, że kiedy jestem właśnie bardziej męska no to mam ten cały przywilej związany z tym, że mogę być bardziej wolna.
00:30:56: Mogę po prostu więcej wymagać.
00:30:59: Mogzę być też traktowana przede wszystkim poważnie, bo ona też uważała, że nie ma za bardzo... nie miała też wokół siebie kobiet, bo uważa, że kobiety nie są interesujące i nie zgłębiała tego.
00:31:15: Dlaczego ona nie ma z nimi o czym porozmawiać?
00:31:18: I z czego to się bierze?
00:31:19: Nie mówię o tym baklaszu powojennym, no bo jest taki duży temat, którym wchodzi w tą dorosłość i te kobiety też są na takim rozdrożu.
00:31:28: więc dla mnie ten kontekst związany właśnie z tym zgłębianiem i seksualności pokazaniu się jako kobieta, jaka osoba seksualna w latach pięćdziesiątych było bardzo odważnym gestem.
00:31:40: To ja mu chciałam do tego dorzucić bo to jest jeden aspekt o którym mówisz właśnie ta seksualność.
00:31:45: ale myślę że w każdym aspekcie swojego życia Sylwia plac po prostu realizowała ideo feministyczne właśnie to co już Marta powiedziałaś chcemy całego życia.
00:31:56: chcę być artystką mogę być ardystką jestem świetną artyztką.
00:32:00: chcę byc jednocześnie matką i nikt mnie nie zabroni.
00:32:04: I jakby
00:32:05: mogę jednocześnie mieć wspaniały romans, namiętną miłość chory wycerca!
00:32:13: Mogę być romantyczna, mogę być artystką, mogę być wyzwolona, że ona chce tego wszystkiego dla siebie i ono nie zamierza sobie odmawiać.
00:32:23: Tu w ogóle myślę tak... Ona nie za bardzo mogła mówić o feminizmie bo on jako ruch dopiero w morze za chwilę dojrzeje, albo za chwile się zrodzi.
00:32:33: Natomiast ona była zaliczana do tzw.
00:32:37: do grupy poetów i poetek bo tam jeszcze taka ważna była n-sexton która też na tabene popełniła samobójstwo tylko już po dostaniu policera a narzacy ilgiak przed I. to była poezja konfesyjna.
00:32:53: To była poesja tych lat pięćdziesiątych.
00:32:55: i to jest istotne, dlaczego ona jakby... Dlaczego nie możemy oddzielić jej twórczości od jej życia?
00:33:02: Bo ta poezia konfesyjna to ona właśnie była taka troszeczkę w nazwijmy to w odwrocie, od takiej modernistycznej ścisłej poezji.
00:33:12: gdzie jest brak takiego osobistego zaangażowania?
00:33:15: nie ma biografizmu.
00:33:17: Nie będzie ci poeta pisał jaja jako taki romantyczny że jestem tylko wymyśli sobie jakąś osobę czyli taki jakby jest poza wierszem podczas gdy poezja konfesyjna to właśnie jest poezję oparta na biografii To jest analiza swojego własnego życia.
00:33:35: Poetka Pierwszą osobę pisze i przez to właśnie czy en sexton, czy właśnie Sylwia Plav wprowadziły do literatury.
00:33:47: tematy, które były do tej pory tabu.
00:33:50: Które były dzisiaj nazwiemy to był fominizm ale nsextom pisała o menstruacji.
00:33:55: pisałam Sylwia Plas pisze o chorobie psychicznej.
00:34:00: tak więc są to rzeczy których nie było, które oni one wprowadzały i przez to były po prostu obrazopórcze.
00:34:10: ja jeszcze gdzieś przeczytałem jakiegoś tam wypowiedź jakieś nie wiem krytyka krytyczki że gdyby Sylvia Plaz może była w Stanach, a nie w Anglii to kto wie czy nie zaczęliby jej zaliczać do uwaga bitników.
00:34:27: I teraz jesteśmy Jack Kerouac i mamy po prostu kreowanie szukanie siebie.
00:34:36: społeczeństwo jest nieważne.
00:34:38: ja jestem najważniejszy szukam tej wolności więc te idee u niej.
00:34:43: Uważam, że
00:34:45: są
00:34:45: widoczne i ta frustracja, że że nie mogę to tylko chciałam tutaj tak właśnie wtrącić.
00:34:52: dlaczego jednak ta twórczość i to życie?
00:34:55: i też
00:34:55: to
00:34:56: będzie?
00:34:56: ja tu jednak będę ciągle wspominać o tej czerwonej komecie tej wielkiej biografii bo ona jest ogromną tutaj taką skarbnicą wiedzy i takie daje możliwości przewyśleń.
00:35:12: Ale właśnie dla mnie to jest niesamowite, że ona ucieleśniała te wszystkie takie tęsknoty kobiet i tą potrzebę właśnie ruchu wyzwolenia kobiet.
00:35:23: I tego żeby nazywać pewne rzeczy i włączać to w filozofię czy tam myśl społeczną feministyczną.
00:35:30: ale ona Była też bezlitosna wobec kobiet w portretowaniu ich i ona nie miała postawy siostrzeńskiej.
00:35:39: I jest to niesamowita taka legenda, która się ciągnie zaszkarnym kloszem, bo osoby, które znały Sylw jest tamtych latach... Szklany kloż został wydany w czterdziestym roku.
00:35:51: Ona opisuje to swoje doświadczenie z lat pięćdziesiątych, początku ich i tam zostały sportretowane prawdziwe osoby, które jakby towarzyszyły jej podczas tego staży, podczas tych pobytów Nowym Jorku.
00:36:04: Dlatego
00:36:05: ukazał się po raz pierwszy popsał do nimem?
00:36:07: Tak!
00:36:08: Dokładnie, właśnie w tym dokumencie BBC tam wypowiadają się ci jej znajomi czy to z dzieciństwa czy z tamtych lat że no oni no z lubością po prostu sobie odkrywali kolejne rozpoznawali kolejne osoby które ona sportretowała.
00:36:22: i też był taki case że jedna ze dziewcząt tam sportretowanych też popełniła samobójstwo.
00:36:28: została tam dosyć bezlitośnie przez Sylwie opisana.
00:36:32: No i jej spad kobiercą zostały twórczości Sylwikla.
00:36:37: został wytoczony też proces o zniesławienie właśnie związany z tym, że no ze względu na historię tej dziewczyny i to jak potoczyło się jej życie.
00:36:47: I to co zrobiła?
00:36:48: No, że to jest niesprawiedliwy.
00:36:50: jakby taki portret związane z tym jakby no jej z tym jak została przedstawiona plus Dla mnie ona też była trochę taką pick me girl, że Sylwia jakby raczej przejawiała taką podstawę, że ja nie jestem taka jak inne kobiety.
00:37:10: Ja tutaj z chłopakami było bardziej się opłacało przybywać można było więcej ugrać oni trochę bardziej ją rozumieli.
00:37:18: ale ona też W tym wszystkim nie chciała rozumieć kobiet.
00:37:22: Lubiła niektóre kobiety, miała tam przyjaciółki i ten szlak szkarny kloż zdaje test Bechdel bo też było w jednym z podkastów które słuchały się przygotowując się do rozmowy.
00:37:34: No to nie jest tak że kobiety są tylko tutaj sportretowane w taki trochę mizoginistyczny sposób Bo one też rozmawiają ze sobą są pełno krwistymi postaciami.
00:37:44: no ale jednak
00:37:45: ta
00:37:46: Isylvia i ta bohaterka i Esther stansują się wobec pewnych kobiet i ich postaw.
00:37:53: Bez takiego zagłębienia się skąd te pewne postawy wynikają?
00:37:57: I z tego, w jakim kontekście te kobiety żyją jednak w latach pięćdziesiątych?
00:38:01: No właśnie tutaj poruszasz... kochano to jest wierzchołek
00:38:05: góry lodowe.
00:38:10: Pierwsza rzecz to jest przede wszystkim taka że ja się też zastanawiam, czy samo... Bo to było rzeczywiście ten Romaneklew.
00:38:18: Czyli to jest kluczem.
00:38:19: wiadomo kto jest kto i czy samo wspomnienie, że ich córka jest wymieniona jako będąca zamknięta w tym samym zakładzie co Sylwia to już nie oznacza, że to jest zniesławienie.
00:38:31: Bo pamiętajmy, że mamy lata pięćdziesiąte.
00:38:34: Pamiętajmy jak matka jakie miała ogromne opory przed tym żeby szklany kloż upublikować.
00:38:41: dlaczego?
00:38:42: bo mamy ogromną stygmatyzację choroby psychicznej.
00:38:45: tak przy nich o tym nie mówił.
00:38:47: wiecie dzisiaj nawet wiecie jeżeli ktoś pójdzie do no ja nie mówię ona terapii Ja to my w ogóle zaczynamy mówić o tym, prawda?
00:38:55: Dzisiaj to jest w drugą stronę.
00:38:56: Każdy się sam nie wiem co diagnozuje ale chodzi o to że wtedy to było ogromny tabuł.
00:39:04: To był wielki wstyd.
00:39:05: tak i to jest to tabu przełamywane więc być może to jest troszeczkę z tym związany.
00:39:10: To jest jedna rzecz.
00:39:11: Tu rzeczywiście druga rzecz.
00:39:14: Wiesz obawiam się że zaczynasz tutaj taki tekst jak siostrzeństwo sioższeństwo helo.
00:39:20: helo w latach pięćdziesiątych świat jest misoginiczny.
00:39:26: Ona jest w Akademii Uniwersytet.
00:39:29: Jest bardzo misoginiczny, a jak jeszcze pojechała do Cambridge to zobaczyła że tam misoginnia jest po prostu dziesięć razy większa niż w Stanach.
00:39:38: więc jak nam się wydawało, że lata pięćdziesiąte w Stanах Zjednoczonych to był backlash To bycie w Cambridge w latach pięćdziestych.
00:39:48: to była masakra Na ostatni dzień zajęć dla studentek.
00:39:53: Jest tam nauczyciel, który prowadził z nimi pisanie twórcze.
00:39:56: Nazywał się Davies.
00:39:58: Dał im na on chodne bardzo nieprzyjemną poradę.
00:40:01: To wspomina jej koleżanka z roku.
00:40:04: Powiedział, że ma nadzieję, że żadna z nas nie zamierza zostać pisarką.
00:40:08: Twórcze pisanie na Cambridge.
00:40:09: te laski poszły tam pisać tak?
00:40:11: Ponieważ kobiety piszące są często bardzo nieszczęśliwe.
00:40:14: To były zajęcia spróbczego pisania jak zakładaliśmy, traktował nas poważnie oczywiście.
00:40:20: I nie wiem ile osób doświadczyło z powodu jego słów Niemocy twórczej ale ja z pewnością postanowiłam że nigdy nie zostanę autorką prozy ponieważ nie chcę wpaść w depresję i być może sama Sylwia też bardziej uciekała.
00:40:35: znaczy ona w ogóle w poezji choć tak jak powiedziałeś się paradoksalnie my znamy bardziej szklany klosz że może więcej prozy pisała prawda?
00:40:43: Ale ona miała.
00:40:44: wiecie ona na każdym kroku spotykała się z barierą.
00:40:47: To jest osoba, która mówi jestem geniuszką chcę pisać mam talent twórczy i po prostu nie.
00:40:53: i do widzenia.
00:40:53: to jeszcze żebyśmy pozostały.
00:40:56: co między kobietami?
00:40:57: bo w ogóle ta biografia to jest dla filologów i filologzek.
00:41:01: to słuchajcie To jest po prostu maister sztuk.
00:41:04: Możecie sobie tam pooglądać, znajdziecie Cuda.
00:41:08: Znajdziecie cuda bo nasza Sylwia była uprzywielowana.
00:41:12: ona się obracała w kręgach literackich i ona miała takie aspiracje.
00:41:15: bardzo więc jak pojechała do Cambridge to miała wykłady z FR Lewisem I to wszyscy którzy skończyli jaką filologię czy angielską czy amerykańską to hello wiedzą.
00:41:27: miała z nim wykłody Davida Deitchesa poznała i się bardzo z tego cieszyła.
00:41:34: Ona chodziła na zajęcia razem z Tony Drabble.
00:41:39: I jak ktoś nie wie, kto to jest Tony Drebble?
00:41:41: To jest Antonia S. Byatt, autorka opętania.
00:41:44: Autorka książek, którymi... Ja nie wiem, jak ktoś studiował afiologię, to się zatrzytywał i mówi, boże ja też chcę tak jako ona!
00:41:51: Więc po prostu no taka też trochę idąka literacka myślę dla bardzo wielu pokoleń zwłaszcza myślę tutaj studentek.
00:42:00: I to było takie zetknięcie.
00:42:02: bardzo ciekawe że... sama Sylwia uważała, że Tony Drabble to jest irytująca osoba.
00:42:11: była faworytką prowadzącej leżała na podłodze zamiast siedzieć tak jak inni.
00:42:16: natomiast mam tutaj komentarz i ja go przeczytam.
00:42:19: co Antonia S. Bayat myślała o Sylwi Plas?
00:42:23: powiedziała plaz nosiła krótkie skarpetki jak uczennica i miała zupełnie nienaturalnie jasno-czerwone wargi i całkowicie sztuczne włosy koloru jasny bląd.
00:42:32: była istotą całkowiecie wy... kreowaną, pozbawioną wewnętrznej rzeczywistości.
00:42:37: zawsze udzielała porad jak z artykułu w czasopismach dla kobiet.
00:42:40: Ta wzorowa, nie?
00:42:42: Pisała piękne słowa ale tam w środku nic nie było nikogo.
00:42:46: i Bayat twierdziła że jak studiowałam w Cambridge to nic nie wskazywało na to że stanie się kiedyś wielką poetką.
00:42:52: wydawała się po prostu głupiutka.
00:42:54: mówi Bayat Ale pamiętajcie E jest Bayat pisarka, nagradzana oczywiście była siostrą Margaret Drabow.
00:43:01: A Margaret Drobow ja ostatnio słuchałam z nią z kolei wywiadu.
00:43:05: one się do siebie nie odzywały.
00:43:07: to były siostry które kiedy zaczęły już pisać to między nimi była tak wielka rywalizacja że się do siebie nie odzawały.
00:43:17: Ja przepraszam tylko takie ale jest jeszcze jedna rzecz.
00:43:20: chodzi o to ,że Sylwia ciągle poddawała się krytyce i ocenie swoich wierszy.
00:43:27: Dlaczego?
00:43:28: Ponieważ ona je ciągle wysyłała, tak?
00:43:30: Opowiadania wysylała wiersze bo trzeba było być publikowane nie?
00:43:33: Publikuje albo zgiń to dzisiaj ale to bardzo było ważne żeby się w różnych czasopismach pokazać.
00:43:40: I słuchajcie Marianne Moore.
00:43:42: To była taka legendana wspaniała wielka poetka modernistyczna czyli epoka starsza.
00:43:49: Czyli ona jakby już dyktuje warunki, ona decyduje kto gdzie się ukaże.
00:43:53: Marianne Mur to taka gigantka.
00:43:56: Ona właśnie z niechęcią zareagowała na książkowy debut sylwii czyli Kolosus, ten słynny.
00:44:04: i ona powiedziała że wiersze plasto są gorzkie, lodowate wypalone odstręczające jak cytuję z tej czerwonej komety.
00:44:14: Kiedy Sylvia się ubiegała przez dziesiątym pierwszym roku o stypendium Guggenheima po przecież Sylvia z tego żyła bo nie pracowała inaczej a była matką w sumie samodzielnie wychobującą w pewnym momencie dwójkę dzieci.
00:44:28: mor krytykowała ją za to że urodziła dziecko i doradzała pozostałym wzdy komisji, tak?
00:44:35: Żeby nagrodzili raczej Hjusa niż jego żonę.
00:44:38: Mówiła że ma od niej dwa razy więcej talentu.
00:44:42: ale słuchajcie to jest zinternalizowana mizokiniana.
00:44:45: Słuchajcie jak to nie może być tak że my oczekujemy nagle od kobiety która jest po prostu otoczona zatopiona tym że ona nagle tu będzie.
00:44:55: O, siostrzejstwo budować!
00:44:57: To jest w ogóle nie realne.
00:44:59: Tak?
00:44:59: To co mówisz, że tak mało miejsca było dla kobiet, że
00:45:03: trochę musiały
00:45:05: być gigantkami... Ja muszę być wyjątkowa jakby albo ja, albo one.
00:45:10: Słuchajcie
00:45:10: ona żyła w czasach
00:45:12: kiedy
00:45:12: walczyła ostrypendia rywalizowała z Adrienne Rich i jak Adrienne rich dostała to ta jej nienawidziła.
00:45:19: no bo zabrała jednostrypendium dla dziewczot.
00:45:21: udawać to
00:45:22: w mieście.
00:45:23: Myślę się o Siostrzejsko.
00:45:25: Sory.
00:45:25: To taka była rzeczywistość, więc nie możemy tutaj przykładać pewnie troszeczkę dzisiejszej naszej świadomości ale też jeszcze całej tej jednak historii ruchu febilistycznego, ruch u kobiecego bo ona w ogóle tego nie znała, prawda?
00:45:42: Prawda?
00:45:43: Ola
00:45:44: to robiła.
00:45:46: Ja się totalnie zgadzam, ale z drugiej strony mam coś takiego że Ona sama widziała te ograniczenia związane z byciem kobietą.
00:45:55: Że bycie kobietom to jest jakby trochę przegrana pozycja, bo mężczyźni mają lepiej w tym sensie, że ona samą wiarza.
00:46:02: Ona wolałaby być mężyczną, bo widziała jakby, że no... bycie kobietą jest jakby dla niej dużo cięższe i że ona musi wykonać dużo większą pracę, żeby cokolwiek udowodnić.
00:46:15: I że te ograniczenia związane z płcią wynikają właśnie z tych wielu konwencji społecznych i tego, że pewne rzeczy się zakłada.
00:46:24: i dla mnie właśnie może nie osądzenie jej za brak takiej siostrzeńskiej postawy ale też brak takiego empatycznego spojażenia na inne kobiety Jakby no jesteście w tej samej sytuacji, że jakby te kobiety nie są głupie dlatego, że są głupsie.
00:46:43: No może niektóre tak ale że jakby one też są wytworem tych czasów i że jakby wy macie te same ograniczenia.
00:46:51: Ona jakby ona nie ma tam takiej Nie pozostawia takiego powietrza na to, że
00:46:58: może
00:46:59: za tą postawą tych kobiet jest coś więcej.
00:47:02: Że jest ta fasada, którą one zbudowały żeby przetrwać po prostu i mi tego trochę brakuje, że ona na siebie potrafi tak spojrzeć
00:47:09: ale
00:47:10: w tym noszklaniom kloszu jest bezlitosna a jednak pisze go z perspektywy dziesięciu lat.
00:47:16: Ale na przykład jest takie opowiadanie w tym zbiorze Johnny Panica i Bibliasnów oraz inne opowiadań.
00:47:21: Ja przeczytałam tylko kilka tych opowiadania, nie przeczytam wszystkich ale opowiadianiem matki jest o tym moim zdaniem co mówisz że jakby trochę nie mamy wyboru jakby że powinnyśmy być razem ale trudno jest nam być razem że są nam narzucone tak niemożliwe wymagania.
00:47:45: Musimy trochę walczyć o siebie i trudno jednocześnie też walczyć, o nasze wspólne sprawy.
00:47:53: I że czasem musimy zawierać sojusze, które nie do końca nawasują.
00:47:57: Ja w ogóle bardzo dziękuję, że wspominasz jej opowiadania, bo w bibliografii jest wzmianka o jej Juweniliach czyli opowiadania, które pisała jeszcze jako młoda i właśnie tam pisało o bardzo różnych kobietach z różnych... Grób czy klas społecznych, no bo tu jeszcze kasa społeczna w grę gdzie ona jest uprzyklarowana.
00:48:18: ale tak w sumie nie do końca.
00:48:20: Bo zaraz może tam to spać i spada.
00:48:23: więc ona pisała z podejrzewam empatią, bo też nie miałam szansy przeczytać tych opowieści.
00:48:30: Czyli ona jak gdyby to nie jest tak że ona w teorii tego nie rozumie albo nie potrafi sama tego jakby zobaczyć.
00:48:38: ale dajmy jeszcze jedną rzecz.
00:48:40: Ty powiedziałeś matki co czytały dziewczyny w koledzu jako lekturę?
00:48:45: Czytały taką książkę pod tytułem pokolenie Wipers.
00:48:49: To by było tak jak rzmi o matkach mamizm.
00:48:53: i stniała taka taka koncepcja latach pięćdziesiątych, która mówiła że matki a wiecie w latach piędziesiątych kobity do domu wychowywać dzieci i po prostu naprzegnieścia.
00:49:04: Mężczyznik Wulcik
00:49:05: jest wojny więc sobie teraz wracajcie.
00:49:07: Tak
00:49:08: słuchajcie.
00:49:08: no jej matka była doskonale wykształcona również na uniwersytecie i miała zaczynała pracować właśnie tutaj.
00:49:18: kariera takiej pedagogzki taki filologia angielska filologia germaniska.
00:49:22: poznala niemiecki więc tutaj świetnie by sobie radziłam.
00:49:25: No i wyszła za morza jej ojca, odtona.
00:49:27: Który tutaj robi karierę na uczelni i mówi suena ale może być przestała bo teraz to głupio będzie.
00:49:34: Głupio!
00:49:35: Dla niego będzie głupo jak jego żona będzie pracować.
00:49:38: I ona zarzuciła w związku z
00:49:39: czym... Jeszcze by była lepsza?
00:49:41: Tak, kariery, słuchajcie.
00:49:42: tak.
00:49:43: A okazuje się że potem sobie musiała jednak dawać radę po śmierci męża.
00:49:49: Musiała sobie dawać rady i wychowała sama dzielnie dwójkę dzieci.
00:49:53: całkiem sobie do... że dała radę.
00:49:55: Więc to jest, to jesteśmy w takiej rzeczywistości.
00:49:59: i druga rzecz one czytały właśnie
00:50:02: tę książkę.
00:50:04: Słuchajcie, to był ta książka... To był jeden wielki pasz chwil na matki.
00:50:10: Matki o piekuncze nad opiekunczek które powodują wychowują tych takich zniewieściałych nam chłopców i które w ogóle są szkodliwe społecznie.
00:50:20: Mówiło się w latach sześćdziesiątych.
00:50:22: powstał raport Mojnichana po czarnej rodzinie, gdzie cała wina spadała na matkę czarnej rodziny afroamerykańskiej.
00:50:32: A w latach czterdziestych to było na każdą matkę, zakładamy że białą bo wtedy jeszcze były czasy segregacji i to jest po prostu i one to czytały można powiedzieć wysysały to z mlekiem matki.
00:50:45: dla nich seksizm musiał być przezroczysty.
00:50:49: tu bardzo trudno jest jak jesteś rybą pływającą w akwarii wyjść poza to akwanią, a ja pływam w akwaniu.
00:50:56: To jest bardzo myślę ciężkie.
00:50:59: Nie chcę mówić, że ja chcę tutaj je obronić bo była na pewno egoistką i egotystką tak jak każdy wielki poeta!
00:51:07: Każda wielka, wielki artysta!
00:51:09: Prawda?
00:51:10: Nie możemy powiedzieć, że nie była, bo była ok.
00:51:13: I ja tutaj wszystko zwyciężam no...
00:51:16: No tak, ale
00:51:17: ona jakby przy
00:51:18: tym wszystkim też jednak bardzo chciała zostać matką.
00:51:22: i no jednak ona nie rezygnowała z tego tak jak niektóre jej koleżanki artystki że nie poświęciła tej kariery kosztem tego marzenia o zostaniu matką.
00:51:33: Że Sylwia właśnie ona chciała pokazać, że można mieć wszystko.
00:51:36: I to jest też taki dylemat który współcześnie jakby wciąż jest w dyskusjach.
00:51:42: Jak my możemy mieć wszystko?
00:51:45: zachować tą równowagę.
00:51:47: Jak w ogóle nie zwariować w tym, że masz chcesz być odnoszącą sukcesy kobietom w pracy?
00:51:55: Chcesz być dobrą matką?
00:51:57: Chceś być dobrą przyjaciółkom?
00:51:59: Chcesz być świetną kochanką?
00:52:01: Chcerz po prostu być jeszcze podróżniczką?
00:52:04: Czytelniczką?
00:52:05: No chceszcz mieć to wszystko!
00:52:06: I Sylwia właśnie chciała mieć to Wszystko i zapłaciła też za to bardzo wysoką cenę.
00:52:12: Też za to zderzenie z rzeczywistością bo też... nie opowiedziała o tym Agazano, o tym jak pojechała, opisała jej podróż poślubną sedem Husem.
00:52:21: Że wzięli te maszyny do pisania, że oni jadą do Hiszpanii i będą pisać.
00:52:26: No tylko, że Ted Huse wstawał rano spalić się na słońcu, wypić kawę i potem sobie siadał do pisanie a Sylwia rano poszła po zakupy zajęła się gotowaniem sprzątaniem domu, podaniem mu tego obiadu.
00:52:40: no i jak starczyło trochę czasu to ona sobie usiadła z tą maszyną.
00:52:44: Więc to od początku było wiadomo, że oni są tą parą.
00:52:48: geniuszy parą literatów poetów, artystów.
00:52:52: Ale ta nierówność była aż biła po oczach bo oni nie mieli tej samej przestrzeni do tego żeby eksplorować ten swój talent.
00:53:02: plus ona wiecznie sobie umniejszała i mówiła że dobrze, że ona nie jest tak utalentowana jak jej wspaniały mąż
00:53:10: albo być może nie robiła tego wiecznie bo pamiętajmy ,że on jednak zainterował w jej dzienniki Jakby i w dzienniki, i w jej listynie.
00:53:19: Ale wiecie co dziewczyna się bardzo cieszę że jakby nie wiem którą minutę nagrywamy ale już długo a dopiero dwa razy padło nazwisko te dochiusa
00:53:27: No...
00:53:28: Ale no jednak trzeba o nim wspomnieć na koniec I podkreślić się właśnie niechlubny jego tutaj wkład W pamięć o Sylvie i też wybudowanie jakiejś jej wizerunku Że być może części rzeczy nie wiemy bo właśnie
00:53:41: część
00:53:41: spali.
00:53:42: Mówisz tutaj do nas które wiemy co się stało?
00:53:44: No ale właśnie Powiedz coś więcej, że właśnie on spalił jej twórczość?
00:53:49: No
00:53:50: trochę jej tworczości ocenzurował jedzienniki i listy.
00:53:54: I właściwie wszystko to co mogło jego przedstawić w niechlubnym świetle tu wyciął z tego życia.
00:53:59: Był
00:54:00: jakby tutaj odpowiedzialny za pamięć o niej
00:54:03: W ogóle.
00:54:03: no i też jego rodzina jest właśnie tymi spadkobiercami sylwii, twórczyści sylwi co jakby zostawiła po sobie.
00:54:14: i no jest to jednak też taki znak, który... jest trochę przykryna w tym całym kontekście.
00:54:23: Właśnie powiedziałaś też, że to jest świetne, że dopiero teraz wspomniałeśmy o tej dziewczyniu się czyli mężu Sylvi Plas.
00:54:31: ale no to jest też bardzo ważne żeby powiedzieć, że dla osób które dopiero na przykład stykają się z współczością Sylvi Pla albo nie wiedzą tego, że bardzo często.
00:54:41: no to Jeden z wielu głównych kontekstów, w którym opowiada się o Sylwie Platt przez właśnie Związek z tym sławnym poetą Tedem Hughes'em.
00:54:54: Uważam że jest to też wspaniałe, że jego biografia nazywa się nosi tytuł Kochając Sylwie
00:55:00: Platt.
00:55:01: Że jednak trochę tutaj zatoczyła za czołgą... I czy tam jej
00:55:03: mąż też jest taka biografią?
00:55:09: Wiecie, biografie różne są.
00:55:11: Pewnie jeszcze ta, która męża mi jej odebrała, nie?
00:55:15: Która w ogóle notabene również popełniła samobójstwo i też w taki sam sposób tylko jeszcze otruła córeczkę ich wspólną.
00:55:23: To w ogóle to może się zacząć... Ja je dodałam.
00:55:26: przyczytałam co ten Ted Hughes?
00:55:28: takie one się tam wykańczały przy nim tak bardzo ale to już żeby też no jakoś nie skarżać go za bardzo, chociaż wiem że padały pod jego adresem o skarżenia.
00:55:41: A to o tym ,że można mieć wszystko.
00:55:43: no nienie w pięćdziesiątych latach.
00:55:44: bo też gdzieś posłuchałam czy przeczytałam że oni mieli jakiś partnerzki związek?
00:55:48: To może i mieli ale przepraszam bardzo.
00:55:50: jak mu się niespodobało że dzieciaki płaczą to po prostu brał płaszczi.
00:55:55: wychodzi prawda na zostawała więc jakby zupełnie inne obciążenie obowiązkami było w tym związku.
00:56:03: tak chociaż
00:56:04: i tak się
00:56:04: mówi, że on był jakimś tam... partnerem dla niej, no bo jak znajomi ich odwiedzali to byli zdziwieni że on potrafi zmienić pieluchy dzieciom.
00:56:16: Że on pomaga
00:56:17: przy dzieciach, że oni je wspólnie wychowują.
00:56:20: tylko, że ja myślę, że on wciąż jednak pomagał przy dzieciak, ale że potrafił jednak pewne rzeczy zrobić, ale tak tylko tutaj był taki skrót myślowy.
00:56:29: a może ktoś się nie wie, że właśnie pod koniec życia sylvi Platno narostała się ze swoim mężem.
00:56:35: została
00:56:37: On się z nią rozstawił.
00:56:39: Rozostawił ją dla... Właśnie pamiętacie jak się nazywała?
00:56:46: Asya, ja nazywam asja We will.
00:56:50: Ten związek zakończył się rozpadem ze względu na Romans, który wdał się Ted Hughes i po urodzeniu
00:56:58: drugiego dziecka.
00:57:01: Później nie została jego żoną, ta jego partnerka, którą żył również popełniała samobójstwo.
00:57:09: Podobnie jak Sylwia Platt.
00:57:11: tylko że Sylvia swoje dzieci... jakby ocaliła, zostawiła je odgradzając je od siebie.
00:57:19: a no Asia postanowiła inaczej i zakończyła swoje życie i swojej córeczki równocześnie.
00:57:25: I
00:57:25: wtedy dać córecznie do twojego córka?
00:57:28: Chociaż ja słyszałam takie różne plotki że on w ogóle nie uznawał tej coreczek.
00:57:33: również że były tam też tego typu historie.
00:57:38: i no to jest jednak też dojmujące w całej tej biograficznej opowieści, no to też syn Sylvi Plat postanowił zakończyć swoje życie.
00:57:47: Więc jednak ta samobójcza śmierć w tym kręgu rodzinnym jest jakimś takim mocnym motywem, który jednak się gdzieś tam krąży wokół tego.
00:58:00: ale to jest też niesamowite w tym dokumencie BBC usłyszeć też z perspektywy córki Sylvi Plat.
00:58:05: jak ona to odbiera?
00:58:07: bo mówi że No ona jakby ma ten niezwykły wgląd, żeby poznać tak swoją mamę przez tych wszystkich biografów
00:58:15: i
00:58:15: żeby po prostu nie tylko... wiedzieć, że to była jej mama która ma jakąś swoją historię jako kobieta przyjaciółka nożona kochanka i tak dalej.
00:58:26: są takie opowieści których nie znamy o naszych mamach.
00:58:29: nigdy ich nie poznamy.
00:58:30: a tutaj jest taka jakby wyciąganie wydrapywanie wszystkiego co czego możemy się dowiedzieć o sedwie plat plus jeszcze to czego się już nigdy nie dowiemy przez spalone dzielniki listy.
00:58:41: część twórczości.
00:58:43: zostaje nam spekulowanie.
00:58:45: jest niesamowite ,że ona ma ten podwójny obraz tej niesamowitej kobiety, którą była Sylwia Platt jako artystka ale też jako po prostu jej życiory.
00:58:54: jest tak krótki a tak no niesamówityn o czym świadczy tysiąc dwustostronnicowa biografia zaledwie trzydziestoparoletniej poetki.
00:59:06: Jak to powiedziała
00:59:07: Aga jak zobaczyła tą książkę?
00:59:09: Jak można napisać taką grupą książkę
00:59:11: o tak
00:59:11: krótekim życiu?
00:59:13: No można, no można.
00:59:15: Słuchajcie jest takie krótkie.
00:59:18: w sumie opowiadanie pod tytułem żółta w tapeta I to jest opowiadanie z przełomu XX wieku.
00:59:26: Dzisiaj nazwijmy ją proto-feministką Charlotte Perkins Gilman Amerykanki, która w tej żółtej tapecie opisywała sytuację żony, która cierpi na depresję poporodową ma męża lekarza
00:59:40: i
00:59:40: ona pokazywała o opisywaniu kobiety w małżeństwie czyli kobieta w małyżeństwo.
00:59:45: jest tak pacjentką dzieckiem, czyli pokazywał takie bardzo różne role tylko nie jest kobietą.
00:59:50: I dochodzi do tego, że ona mając te depresje jest leczona tak zwaną terapią spoczynku czyli nie wolno jej nic robić a i ona w sekrecie pisze czy ma deszyt i sobie pisze.
01:00:02: I dochodzi do tego ,że ona zaczyna widzieć na żółtej tapecie które na początku tylko irytuje.
01:00:08: widzi tam takie kobiety które chodzą za ogrodzeniem na czworaka.
01:00:12: Ostatecznie pomaga tej kobiecie z tej tapety zejść czyli zdziera ta petę ze ścianem mówi no uwolniłam ciembrę czyli innymi słowy po naszemu zwariowała, ale jest to typ takiego szaleństwa szefspirowski.
01:00:29: Czyli w stanie szalejstwa masz większy wgląd.
01:00:33: rzeczywistość, czyli tak naprawdę ogarnia rzeczywistocz.
01:00:36: Ona zobaczyła, po angielsku jest to opowiedzenie see the writing on the wall, czyli zobaczyła tak naprawdę... w jakiej ona jest sytuacji, jakie jest zniewolona jako po prostu kobieta w małżeństwie.
01:00:48: Bo to była taka krytyka instytucji małżejstwa.
01:00:50: Jedną z... jednym z efektów popularności tego opowiadania było to że wielki propagator tej metody leczenia kobiet właśnie hysterii kobiecej czyli tej metodę terapii spoczynkie zarzucił te metody jako szkodliwą.
01:01:09: N-sexton to już jest.
01:01:10: wiecie pięćdziesiąt lat po jest, ma problemy i jej terapia polega na tym żeby pisać.
01:01:19: Czyli nie wolno je pisar, czyli żeby pisan.
01:01:22: totalnie zmieniony jest podejście I myślę sobie że Sylvie Plas w szklany klosz mógłby pełnić podobną rolę do żółtej tapety.
01:01:34: To znaczy dla mnie to jest niesamowity obraz tego, w jaki sposób kobieca każde odstępstwo.
01:01:42: czyli tutaj mamy chorobę psychiczną albo problemy psychiczne, w jakiś sposób one są traktowane jak są zamykane i te elektrostrząsy.
01:01:53: Ta terapia elektrostrząsova była kilkanaście lat wcześniej dopiero wynaleziona.
01:01:59: Słuchajcie, znalazłam informację że jakby wynalazca tej metody obserwował wrzeźni świnie znieczulane przed śmiercią i zabijany właśnie takim wstrząsem elektrycznym.
01:02:13: No i zastanawiał się czy ta procedura nie mogłaby pomóc ludziom.
01:02:16: i ostatecznie zastosowano ją.
01:02:19: Terapia elektrostrząsowa jest stosowana do dzisiaj ale to jest zupełnie inna procedura.
01:02:23: tam są inne moce.
01:02:25: też zobaczmy, że ona była poddana nawet bez znieczulenia, prawda?
01:02:29: Bardzo często tam się żegrała mały i nie wiadomo co tam się działo.
01:02:33: Więc jakby za to że ona pokazuje co się dzieło z kobietami które były uznane za stwarzające problem albo które miały te problemy psychiczne bo to częściej pamiętajcie kobiety miały de problemy psichiczne i to kobiety były wysyłane do tych szpitali do tych ośrodków zamkniętych.
01:02:54: ja tylko może nadmienię że JFK wysłał swoją Jacqueline na takie elektrostrząsy i ona też to miała, wiecie dlaczego?
01:03:03: Dlatego że po prostu była historyczna i robiła mu po prostu wiecie awantury o jego zdrady.
01:03:11: Więc ją wysłałam na terapię ponieważ to mężowie z lekarzami ustalali
01:03:18: co
01:03:19: będzie jaka terapia i co będzie w ogóle za aplikowane.
01:03:23: ich żoną więc tutaj
01:03:25: broniąc
01:03:26: W tego jednak, że ona... przełamywała różne rzeczy, że odkrywała dla nas jednak też pozycję kobiety i to uważam było bardzo feministyczne.
01:03:37: Bo wiecie znamy Kena Keseja.
01:03:40: sześćdziesiąty drugi rok.
01:03:41: Rok wcześniej niż szklany klosz.
01:03:44: tak
01:03:44: lot nad kukółczym gwiazdę gniazdę.
01:03:46: wszyscy wiemy o co to jest.
01:03:48: ta właśnie to jest la terapia.
01:03:51: To jest ten szpital zamknięty.
01:03:52: to oczywiście jest pewna metafora ale okazuje się ,że niestety W tysiąc dziewięć seszydziesiątym pierwszym roku wyszła książka The Ha Ha, taki tytuł miała.
01:04:04: To była książka napisana przez Jennifer Dawson i ona była nagrodzona.
01:04:08: I to była książką.
01:04:09: uważajcie o błyskotliwej studentce Oxfordu, która przeżyła załamanie nerwowe i dochodzi do siebie w szpitalu psychiatrycznym przypominającym klub golfowy.
01:04:19: I teraz uwaga nasza Sylvia przeczytała tę książkę Nagrodzoną tak miesiąc przed śmiercią, przeczytała i co mówi.
01:04:27: Kurczę za późno moja książka się ukazała bo to ona miała szansę uważam zrewolucjonizować tak?
01:04:36: To ona i to Szklany Klosz miał szansy być lotem natku kółczym gniazdnem gdyby po prostu trochę inne tutaj okoliczności wystąpiły.
01:04:49: Wow!
01:04:50: To wszystko
01:04:50: wiem?!
01:04:51: z czerwomej komety.
01:04:52: No ale niesamowita
01:04:53: jest, wiecie taka historia.
01:04:54: co by było gdyby że czasem to po prostu rzeczywiście ruch motelego skrzydła nie?
01:04:58: To ja tak sobie mówię co by były?
01:05:00: bo tam jest po prostu pokazane.
01:05:01: więc ja myślę nie no byłoby.
01:05:03: i od razu mi ta żółta tapeta przyszła do głowy że dlaczego nie wrzucić tych dwóch książek które mówią o pewnym traktowaniu kobiet?
01:05:14: jednak i są pewną też krytyką bo szklany klosz jest też krydyką tej terapii elektrowską są.
01:05:24: No dobrze, chyba słuchajcie, ja mi się wydaje, że poruszymy bardzo dużo wątku.
01:05:28: Ja
01:05:28: czuję, że my dopiero zaczęłyśmy rano.
01:05:30: No wiadomo!
01:05:31: Ale...
01:05:32: To się nie da skądś tak odkrytoło.
01:05:34: Dajmy ludziom też coś odkryć samodzielnie.
01:05:36: Dobra, cytat macie?
01:05:39: Ja nie mam cytatu, ja chyba chciałam właśnie powiedzieć o tych opowiadaniach bo Przyczytałam kilka imiał i byłam powiedz co poruszona tym jak wiele też w ogóle jest tam różnych tematów, że Sylwia Plaz nam się kojarzy z jakimś takim no właśnie kobiecą doświadczeniem, które jest jakby też obrazem jej życia.
01:06:02: Ale na to kobieca doświadczenie się składa
01:06:05: bardzo
01:06:06: dużo różnych czynników
01:06:09: i
01:06:10: każdy z tych opowiada.
01:06:11: nie jakiś jakiś kawałek tego odsłania więc Chyba po prostu chcę palcić cały tomik opowiadań.
01:06:19: Tak, ja bym chyba chciała powiedzieć, że bardzo często myśli się o Sylvi Plat i mówi o niej jako taki poet co opętalnej wizją śmierci, że często się mówi o Lady Wazash i też ten biograficzny niszczęsny film z Gwyneth Paltrowi i Daniela Emcregiem otwiera jakby tekst z Lady Wazzash.
01:06:39: Oczywiście to jest tylko ta historia tego nieszczęśliwego małżeństwa, a nie całego jakby no jednak bardzo bogatego życia Sylgi Platt i tych wszystkich jej przeżyć.
01:06:49: I rozterek tej walki o bycie artystką tam w ogóle nie jest za bardzo poruszona więc cały czas się żyje tą taką legendą tej poetki samobójczyni i tego niszczęśliwego związku.
01:07:00: ja chyba chciała żeby po prostu Nie zaczynać od tego albo nie poprzestawać też na tym jak się gdzieś tam w takim pierwszym kontakcie może na to trafić, bo tego jest dużo więcej i jest też bardzo fajny podcast o historii kobiet Katarzyny Wężyk.
01:07:19: I tam w tytule odcinka Osylwiplat jest ta metafora fig, która myślę że fajnie żeby wybrzmiała gdzieś nam też na koniec.
01:07:28: więc no Dla mnie ta metafora związana z tym, że taką obfitością i tym takim nie... Ale
01:07:35: wytłumacz tę metaforę.
01:07:37: No to ja Tobie oddam góry, mówiłam, że ja... Ja o coś innego.
01:07:40: I tą obfitosścią jakby dla mnie jest też taka niesamowita w Sylwiklat a Ty powiedziałaś na początku naszej rozmowy czy za który ja chciałam powiedzieć bo związany z tym ,że ja w wieku... Piętnastu lat, a przypomnijmy że albo powiedzmy, bo chyba tego nie powiedziałeśmy Sylwia debiutowała w wieku ośmiu lat w Boston Traveller wierszem więc jakby to jest na nasza geniuszka.
01:08:05: Właśnie napisała wiersz, którym powiedziała ,że jest we mnie ten głos który domaga się tego żeby po prostu wybrzmieć.
01:08:12: Nie wiem jak tam jest dokładnie to tłumaczenie.
01:08:14: Ja przeczytam
01:08:15: O dobrze
01:08:16: Posłuchaj chwilę i uwierz we mnie Nie ma powodu dla mojego pisania.
01:08:20: Tak piszę tylko dlatego, że jest we mnie głos, który nie chce
01:08:24: ucichnąć.
01:08:26: Sylwia!
01:08:27: Piętnaście lat.
01:08:29: I właśnie tym też się cytatem kończy ten dokument z BBC i mówi o tym jej przyjaciółka z dzieciństwa i po prostu lecą mi ją z oczu i mówi, że jeżeli miałabym cokolwiek powiedzieć o Sylwi to jakby to zdanie uważam podsumowuje całe jej życie.
01:08:50: To co metafora fig?
01:08:51: No to na koniec.
01:08:52: Słuchajcie, to jest... A być może rzeczywiście ktoś sobie odsłucha też ten podcast który tutaj Agnieszko wymieniłaś.
01:09:03: no to jest taka metafura.
01:09:05: ta Esther bohaterka szklanego Klosza wyobraża sobie swoją przyszłość i widzi to jako takie rozłożyste drzewo.
01:09:14: I na gałęziach tego drzewa wiszą piękne dojrzałe figi.
01:09:17: Jedna figa, to życie rodzinne czyli wycierzoną i matką.
01:09:21: Druga figa to genialna kariera literacka i słaba poetki.
01:09:26: Trzecia figa, to praca naukowa na uniwersytecie no i później kolejne figi to podróże przygody i różni kochani kobiet też prawda?
01:09:36: No i teraz te figii.
01:09:38: to może być taki ruch obfitości z którego ona próbuje uszczkloć z każdej.
01:09:43: natomiast jednak tam tragedia albo dramat Esther polega na tym że ona siedzi na tym rozwidleniu tego drzewa i tak naprawdę umiera z głodu, bo nie potrafi wybrać ani jednej gałęzi.
01:09:58: Bo wydaje mi się że ona by chciała
01:09:59: wszystkie
01:10:00: a wszystkich ich się nie da.
01:10:02: I tu jest ten problem, że się niestety
01:10:04: nie
01:10:04: da!
01:10:05: Nie wiem czy powinniśmy kończyć na takie tragicznej nocie...
01:10:09: No...
01:10:11: Tragiczne życie?
01:10:12: Tragiczny motyt Ale na samochodzie Warto słuchać Cię warto?
01:10:17: Warto się gnąć na pewno po szklany klożu bo uważam, że to jest powieść która się broni mimo upływu czasu.
01:10:24: I właśnie ja mam
01:10:25: pierwsze wydanie.
01:10:26: muszę
01:10:26: się pochwalić i zgadzam się z tobą Aga.
01:10:28: pomówiałaś na początku że nie że twoim zdaniem wcale to nie jest powiedź dla młodych kobiet tylko uważam że właśnie dla takich już dojrzalszych kobiet które zobaczą tam te wszystkie kontekstu których też dzisiaj wspominała Marta i jakoś tak zobacza tą głębie.
01:10:41: Myślę, że Sylwia Ja bym chciała być właśnie zapamiętana jako wielka pisarka, bo to było jej marzenie.
01:10:47: Poetka Pisarka i artystka więc po prostu tak ją pamiętajmy.
01:10:51: A ja myślę że jeszcze ta czerwona kometa czyli krótkie życie i nieśmiertelna sztuka Sylvi Plas tworzy nam obraz Młodej kobiety, która przeżywa dramaty.
01:11:05: Ona takie dramy przeżyła miłosne na podstawie jej dzienników.
01:11:11: naprawdę że to się czyta jak taką książkę, taką dziewczyńską więc matę przygody.
01:11:18: ma te swoje miłości słuchajcie.
01:11:21: ona zakochała się i miała Nie wiem jak dzisiaj by się to nazywała.
01:11:25: Relacja, nie wiem jak to wtedy było...
01:11:28: Situacji w
01:11:30: szczycie miała z Richardem Sasunem.
01:11:33: Dla osób, które znają na przykład literaturę angielskiej, to wiedzą że był taki poeta, to się często mówi poeta wojenny Zygwyt Sasun.
01:11:41: i ona po prostu dlatego, żeby ona na nazwisko Sasun dowiedziała się, że był jakiś kuzynem, to powiedziałam muszę go mieć!
01:11:49: Więc po prostu jest świetna.
01:11:55: Są takie wspaniałe smaczki.
01:11:57: na przykład, co Oden powiedział o niej na przykład prawda?
01:12:02: Który niestety tam z nią nie pochwalił jej poezji.
01:12:08: Ale na przykład że kochała poezję Dylana Tomasa i sama pisała Wilanelle.
01:12:14: to są takie bardzo skomplikowane formy poetyckie a jak ktoś zna dylana jest taki słynny wiesz nie idź w angielsku.
01:12:24: Nie wchodź łagodnie do tej dobrej nocy, go gentle into the good night.
01:12:28: Pierwsze tercelar!
01:12:31: Tebnie wiesz te z czterech... nie wiem czy to?
01:12:34: To chyba nie jest czterek weselik poglebań ale w każdym razie to jest bardzo słynny wiersz.
01:12:39: jeżeli ktoś nie wie co to jest Wilanelle to niech sobie po prostu przeczyta ten wierszcz zobaczę jakie on jest skomplikowany.
01:12:46: i ona napisała taki piękny odpowiedzi wierszu do Ewy schodzącej ze schodów i to czy albo do edy schodzącej po schodach chyba.
01:12:56: I ja jeszcze tutaj naprawdę polecę tę czerwoną kometę, bo z niej w ciągu na tych tysiącu dwustu stronach mamy pełno krwistą fajną młodo-energiczną kobietę, która po prostu chce żyć i czerpie z tego życia tyle ile może.
01:13:15: a jej miłość tak jak ona sobie wyobrażała miłość to dla wszystkich.
01:13:20: znowu I to jest tu filologowie, filolożki będą tutaj mieć po prostu kopalnie.
01:13:27: To jest ta z DH Lorenza.
01:13:29: Jeżeli ktoś kiedyś czytał za kochane kobiety, synowie... I kochankowie albo kochanek Lady Chetley, przecież książka zakazana wtedy.
01:13:38: To zobaczy tutaj w jaki sposób ona postrzegała miłość jak Heathcliff'a.
01:13:44: słuchajcie i Catherine po prostu tak.
01:13:47: dlatego poleciała na tego.
01:13:49: teda bo on był taki dziki.
01:13:51: ona w nim widziała Heathcliffe ale też miała i on zresztą też takie pojęcie właśnie o miłości.
01:13:57: miłość jako pewien rytuał jako coś takiego z twoich trzedi ono cię musi po prostu Bo tu, nie wiem to życie musi ci świat zmieść z powierzchni.
01:14:07: To jest miłość i ta jest w ogóle piękna że można wierzyć w taką miłość I ją przeżyć.
01:14:12: i cieszcie że było nie płaczewinęło.
01:14:17: Czy to jest optymistyczne?
01:14:19: Trochę red flag
01:14:22: Czerwone kometa czy co czerwona flaga?
01:14:24: Słuchajcie, co kto lubi?
01:14:28: Sylwia pragnęła
01:14:29: takiej miłości.
01:14:30: To że się skończyło to bardzo źle dla niej i że to jest jakaś taka wiecie no wciąż romantyzowana przez nas wizja tego jaka powinna być miłość.
01:14:39: Tam była przemoc.
01:14:40: Tam było przemocy związku.
01:14:42: Ona poroniła i poronił też z tej biografii, że to było po sytuacji, w której prawdopodobnie pobił ją.
01:14:57: On też się ją podczas ich podróży pośródnej dusił i to też Sylwia opowiedziała dopiero po wielu latach.
01:15:05: Opowiedział o tym w jednym z listów, bo też szefała się o tym powiedzieć żeby nie zburzyć tego pięknego obrazu który wciąż miała w swojej głowie I nie chciała dopuścić do siebie takiej myśli że to może nie być ta piękna historia miłosna którą ona sobie wymarzyła.
01:15:25: I też apropo tego jest taki bardzo znany jeden opoczlejty łazarz, to jeszcze jest taki wiersz daddy, który bardzo często się recytuje.
01:15:34: Ja trafiłam na takie odczytanie bo często się mówię że no to jest taki list dotaty, że ona tak była bardzo związana ze swoim ojcem, który tak tragicznie zmarł a on tak tragicznie zmarnął, bo był po prostu nie myślał, że miał raka jakiego przyjaciela, a właśnie nie miał raca tylko miał cukrzycę.
01:15:51: i jak zaczął się leczyć to już było za późno.
01:15:54: A takie współczesne odczytania mówią, że ten wiersz Dadi jest tak naprawdę taką polemiką, którą ona toczy z takim prostu wszechwiedzącym i takim paternalistycznym głosem mężczyzn, którzy mówią jej jak powinna się zachowywać, jakim powinien być jako artystka.
01:16:16: I że to jest taki bardzo przewrocłym wierszczem, ona jakby gra z tym, Tak, już bardzo dobrze wiemy jak się zachować.
01:16:25: Wiem czego ode mnie potrzebujesz.
01:16:27: i to jest jakby też pokazuje nam że te takie wczesne odczytania Sylwii Plat, które gdzieś tam mieliśmy wraz z właśnie zezbadaniem tej jej biografii.
01:16:38: Tego że jakby wciąż jest mnóstwo biografów i biografy, którzy czerpią z tego i próbują odnaleźć w tej twórczości ale też i w kontekście społecznym, którym ona żyła pokazują, że jak by wcięż jest bardzo dużo do odkrycia w tej połacce.
01:16:54: I to jest wydaje mi się niesamowite w tym
01:16:58: wszystkim.
01:16:59: Tak, mnie też zszukowało
01:17:00: to jak
01:17:01: chociaż w sumie mogę na to spaść.
01:17:04: Ale chyba mi zszukała od tego że właśnie
01:17:06: nie jest
01:17:07: to takie... ...taki pierwszy trop interpretacyjny jak chodzi o otwórczość pracy, że wiecie jak silne jest też to echo drugiej wojny światowej i czy w opowiadaniach czy w wierszach, że jednak tam naprawdę te ukrycieństwa wojny są obecne.
01:17:22: No
01:17:23: bo i pamiętajmy, że ona żyła w czasach Zimnej Wojny.
01:17:26: i te obrazy wiecie Tam była bomba atomowa detonowana.
01:17:30: To są... To są czasy, kiedy wojna jak gdyby obrazy z telewizji
01:17:38: z mediów.
01:17:39: One ci
01:17:40: podsycają to poczucie też niebezpieczeństwa bo przecież oni przez lata byli na krawędzi wojny nuklearnej.
01:17:49: tak zawsze wiemy przynajmniej historii
01:17:51: i to
01:17:52: w szklanym kloszu słychać.
01:17:54: ja chciałam powiedzieć że nie wiem czy to będzie dobre zakończenie takie moje ostatnie wtedy kiedy ona była w Cambridge wciąż nie miały wejścia, wstępu do niektórych sal wielce-wielce trzcigodnych.
01:18:09: Słuchajcie to są lata pięćdziesiąte i to jest sytuacja którą znamy z opowieści własnej pochu.
01:18:14: i wyczyni Łódź lat dwudziestu gdzie mówimy o latach dwudziestych.
01:18:18: może ona też nie mogła.
01:18:19: a mimo to I mimo tak krótkiego życia, zobaczcie wdarła się na ten panteon.
01:18:27: Więc bez względu na to myślę że jeżeli życie było i tragiczne ale miało też swoje piękne momenty To dokonała tego.
01:18:37: Dokonała... Dokonałatego wzniosła się co prawda nieco później i fajnie by był jakby za swojego życia tego doznała, ale później jakby wszyscy rzeczywiście się zorientowali że chyba tutaj się pomyliliśmy i że to była tak.
01:18:57: jak już powiedziałam.
01:18:58: być może ta trajektoria jej literackiego sukcesu albo jej w ogóle literackiej kariery inaczej by się potoczyła gdyby ona nie była, nie mieszkała w Anglii tylko w Stanach natomiast wiemy że to było jej potrzebne też.
01:19:12: Nie poruszyłyśmy miliona rzeczy
01:19:14: ale też próbowaliśmy już kilka razy zakończyć naszą rozmowę więc to
01:19:19: już było moje.
01:19:20: dziękujemy.
01:19:21: jeszcze raz podziękować za czerwoną kometę za to że zmusiłyście mnie do przeczytania tej cegły
01:19:27: Przedecznie.
01:19:28: polecam Wam bardzo serdecznie wszystkim.
01:19:31: Dobrze, dziękujemy jeszcze raz o wydawnictwo marginesy za przesłanie egzemplarzy dla nas i za to że za odwagę do wydania...
01:19:38: Za to że mogłyśmy pokochać sylwie dzięki temu.
01:19:40: Tak,
01:19:41: wspomnieć na nią w nowych kontekstach.
01:19:43: Pokazać, że warto odczytywać twórczość pisarek poetek na nowo i nie poddawać się obiegowi literackiemu i po prostu w swoim czasie zaglądać do tych... powieść mimo tego, że nie są gorącymi bez celerami.
01:19:59: Dokładnie.
01:19:59: I
01:20:00: jeszcze jeden wniosek.
01:20:01: najlepsze czytanie to jest ponowne
01:20:04: czytania.
01:20:05: Tak, tak jest!
01:20:06: Dzięki i
01:20:07: dziękujemy.
01:20:12: Nikt nas nie pytał ale i tak się wypowiemy.
01:20:14: Feministyczny podcast
01:20:16: o kulturze społeczeństwie
01:20:18: i wszystkim co nas zainteresuje.
01:20:20: Zapraszają Kasia Róbek
01:20:21: i Agnieszka Szczepanek.
01:20:26: Wszystkie odcinki znajdziesz na estradapoznań.pl.
Nowy komentarz