Dlaczego (nie) możemy przestać kupować?
Notatki
Czy o wyborach konsumenckich i presji jaką wywiera na nas kapitalizm można rozmawiać bez moralnej wyższości? Okazuje się, że tak! Zrobiła to Paulina Zagórska w swojej znakomitej i debiutanckiej (wow!) książce „Kup teraz. Polki w krainie konsumpcjonizmu” (wyd. W.A.B).
Rozmawiamy o słowach kluczach, które w konsumenckim kołowrotku wtłoczono nam do głowy, o tym, że nie mamy wolnego wyboru i dlaczego tak jest.
Książka ukaże się 28.10.2026, ale nie martwcie się - nie zdradzamy wszystkiego, tylko zaostrzamy w Was apetyt na krytyczną analizę polskiego ogródka kapitalistycznego.
Pokaż transkrypcję
00:00:04: Nikt nas nie pytał, ale i tak się wypowiemy.
00:00:06: Feministyczny podcast o kulturze
00:00:08: społeczeństwie
00:00:09: i wszystkim co nas zainteresuje.
00:00:11: Zapraszają Kasia Chrubek!
00:00:13: I Agnieszka
00:00:13: Szczepanek.
00:00:24: Halo halo dzień dobry.
00:00:26: drogie słuchaczki drodzy słuchacze drogie osoby słuchające Dzisiaj odcinek z tych cyklu Solo, czyli bez Kasi, którą bardzo serdecznie pozdrawiam.
00:00:36: Ale nie martwcie się, nie będę tutaj do was nadawać przez blisko godzinę sama bo mam dzisiaj bardzo wyjątkową gościnie, którą czuję że mam taką jednostronną relację paraspołeczną gdyż obserwuje ją od wielu lat na Instagramie i jest jak głosi opis jej profilu.
00:00:54: to feministyczny głos w twoim domu.
00:00:57: być może niektórzy z was znają.
00:00:59: Mam nadzieję, że tak jest.
00:01:00: Jest ze mną Paulina Zagórska.
00:01:02: Dzień dobry!
00:01:03: Jeżeli nie znacie Pauliny to koniecznie powinniście zaobserwować jej profil na Instagramie.
00:01:10: ta Zagurska.
00:01:11: Ale Paulina oprócz tego, że jest angliską i języką z nawczynią i głosem feministycznym w Waszym domu jeżeli chodzi o jej działalność social mediową no to w końcu doczekaliśmy się książki i Paulina debiutuje swoją książkę Wieszką.
00:01:28: debiutuję, dobrze mówię.
00:01:29: Tak to moja pierwsza książka.
00:01:31: Tak i książka nosi tytuł Kup teraz Polki w Krajnie konsumpcjonizmu.
00:01:36: Skaza się tak.
00:01:38: I książka dopiero za gości na rynku wydawniczym.
00:01:42: jak będziecie tego słuchać tego podcastu?
00:01:44: I kiedy?
00:01:45: premiera
00:01:45: dwudziestego osmoga października.
00:01:47: Tak
00:01:47: wydawność woła
00:01:49: B tak jest.
00:01:50: tak
00:01:50: więc O tym jak ważna to jest książka i dlaczego musicie ją mieć na swoich półkach, nawet jeżeli selekcjonujecie książki, które zagoszczą na tych półkach?
00:02:01: będziemy mówiły przez najbliższą pewnie godzinę.
00:02:06: Dla mnie zanim zaczniemy sobie mówić o tej książce to ja może taki mały wtręt osobisty bo oprócz tego że oczywiście twój głos Paulino bardzo cenię jako taki Konfrontacyjny i wybijający mnie bardzo często z mojej banieczki, nawet tej feministycznej banieczy.
00:02:26: Więc miałam takiej... Za cel powiedzieć ci to skoro mamy okazję się spotkać ale też A propos tego o czym jest książka, czyli opis z perspektywy takiego polskiego czytelnika, polskiego użytkownika internetu zwłaszcza i social mediów.
00:02:46: tych mechanizmów konsumpcyjnych które wpadamy i tych płapek tego konsumpcjonistycznego stylu życia ale też po prostu kapitalizmu w którym żyjemy.
00:02:56: no to ja w każdym rozdziale odnalazłam kawałek siebie I o ile ja już jestem sama ze sobą skonfrontowana i z pewnymi błędami i złymi decyzjami finansowymi, które podjęłam w swoim życiu.
00:03:10: I już potrafię rozpoznać wpłapki, które mogłabym po raz kolejny wpaść tak?
00:03:18: No jakby takie ubranie tego wszystkiego i opisanie jest dla mnie ogromnie takim cennym doświadczeniem jeżeli chodzi w ogóle o jakąś taką retrospektywę w głąb siebie ale też pod kątem tego że miałam takie poczucie, każdy powinien to przeczytać.
00:03:34: Bo nikt jeszcze tego w taki sposób nie ubrał, nikt nie zrobił takiej syntezy i nie opisał tych wszystkich mechanizmów które są naszą tak naprawdę... codziennością.
00:03:43: I czy możesz myślić, że to jest też takie trochę ta książka?
00:03:47: To jest trochę przedłużenie twojej i wieloletniej działalności w social mediach?
00:03:50: No zresztą tego, że bardzo dziękuję.
00:03:51: Jest mi bardzo miło.
00:03:54: Generalnie najgorsze napisaniu książki okazało się to, że ludzie będą ją czytać.
00:03:58: więc no więc teraz jeszcze jestem na etapie recenzji od przyjaciół i znajomych i jest to chyba pierwszy raz kiedy ktoś kto nie jest moim przyjacielem czy znajomym ją przeczytał i powiedział i tematy śmielego także bardzo dziękuje.
00:04:10: to super miłe.
00:04:12: Więc jeżeli chodzi o tę książkę, ona faktycznie stanowi swojego rodzaju przedłużenie mojej działalności mediach społecznościowych.
00:04:19: Ja w socialach zajmuję się krytyką konsumpcji z młodo-koło czterych pięciu lat tak intensywniej troszkę na tym zbudowałam, że tak powiem moją rozpoznawalność ciągu tych ostatnich kilku lat i Takie też celni przyświecało, żeby troszkę uporządkować te treści, które gdzieś tam wcześniej się pojawiły.
00:04:40: Myślę że czytelnicy, którzy kojarzą mnie z internetu rozpoznają wiele wątków.
00:04:46: Zresztą ja też dosyć bezwstydnie przyznaję, że tak tutaj odwołuje się jakieś tam historii i inwy z Instagrama.
00:04:53: Tutaj dużo osób pytało na przykład to inwes kupom wspólnej pralce
00:04:57: np.,
00:04:58: więc
00:04:59: tutaj
00:04:59: uspokajam fanów tej inwy, że owszem znalazła się na nakartach tej książki.
00:05:04: No więc kiedy pojawiła się propozycja właśnie napisania, stwierdziłam tam w sumie.
00:05:08: Czemu nie?
00:05:09: Też myślę że jest dosyć dobry moment na to.
00:05:11: W sensie mam takie poczucie, że kiedy zaczęłam tę tematykę poruszać to trochę czułam się jak takie wołanie wpuszczy.
00:05:20: Bardzo często dostawowałam, to zresztą w tej pory dostaję komentarze raczej negatywne.
00:05:24: W sensie co cię to obchodzi?
00:05:25: Niech ludzie robiące chcą te moje pieniądze, moja sprawa.
00:05:28: Natomiast mam takie poczucie że w ciągu tych ostatnich paru lat jednak widzimy pewne przesunięcie większą świadomość i nieco bardziej powszechną krytykę pewnych postaw konsumpcyjnych.
00:05:39: też myślę Trwająca katastrofa klimatyczna, troszeczkę może część osób tworzyła oczy i tutaj widzimy powiązania między nadmierną konsumpcją nad produkcją a tym jak wygląda świat za oknem.
00:05:51: Więc myślę że to jest też taki całkiem dobry moment żeby z tą książką wejść bo mam takie poczucie że może więcej osób będzie otwartych na te treści niż byłoby jeszcze kilka lat temu.
00:06:04: Tak, ja też mam takie poczucie, że kiedy zaczynałaś to trochę wiele osób miał takie poczucia, że przesadzasz.
00:06:14: Oczywiście nadal tak jest, że my się czepiamy, my przesaddamy.
00:06:18: Ale jest to dla mnie zaskakujące, że o ile jeszcze te cztery lata temu czy pięć lat temu można było powiedzieć, że tych przykładów takich jaskrawych nie ma aż tak tyle.
00:06:28: Tak przez ten czas się zmieniło tak dużo co pokazuje też w swojej książce omawiając różne tematycznie czy też tam podzielone na różne segmenty.
00:06:37: są i jest ta twoja analiza też krytyka I dla mnie ta ostatnia część książki, która gdzieś tak trochę też podsumowuje i zbiera, nazywa pewne zjawiska, które ty omawiasz.
00:06:50: I to jest ogromny plus że jest bardzo dużo przykładów.
00:06:53: więc pokazujesz na tych przykładach jakby jak działa ten mechanizm a dopiero na koniec dajesz nam trochę tą teorię.
00:07:00: więc wydaje mi się ,że to jest bardzo takie user friendly używając nomenklatury kapitalistycznej o konsumpcjonistyczne, że potem bardzo łatwo się jakby poruszać po tej książce w takim sensie, że kończysz ją czytać i jakby zostawasz takie poczucie, żeby dostałaś bardzo dużo cennych informacji.
00:07:24: Ktoś dla ciebie zrobił ogromny wysiłek zbierając to wszystko i przeprowadzając cię przez taką spójną podróż.
00:07:31: więc ja czytam bardzo dużo takich książek gdzieś tam analityczno krytycznych z racji podcastu, który z Kasią prowadzimy.
00:07:39: Więc jest to ogromna umiejętność żeby tak zrobić i tak dopasować do różnych rejestrów osób które sięgną po te książkę a wydaje mi się że właśnie przez tą jej strukturę i też taki język bardzo przystępny którym ją napisałaś no będzie to po prostu możliwe ,że ona jakby powiedziała ta nasza no blistka trafi pod strzechy.
00:08:02: taką mam nadzieję myślę.
00:08:05: Mimo wszystko te przykłady, może nie wszystkie będą tak samo jasne dla wszystkich.
00:08:09: Zresztą też, że taki miałam feedback już od tych osób, które czytały, że o Jezu o tym w ogóle nie miałem pojęcia, o tym nie wiedziałam matką, aż musiałem wygooglać kogoś tam?
00:08:15: Tak
00:08:16: trzeba być dosyć mocno na
00:08:18: bieżąco...
00:08:19: Ja jestem mocno w Sosialowych tematach i YouTube'owych też, bo oglądam dużo kanałów komentery też.
00:08:26: Więc dla mnie to wszystko było chleb powszedniech.
00:08:29: Słuchajcie w ogóle Poland to będziecie na bieżąco z drumkami, które opisuje Paulina.
00:08:34: Ale chciałam właśnie powiedzieć a propos tego o czym powiedziałaś że przez ten czas się tak dużo zmieniło i teraz warto było to zebrać, bo to aż po prostu krzyczy żeby ktoś jakby o tym w końcu mądrze opowiedział.
00:08:47: mi się bardzo... spodobała, ale też bardzo uderzyła mnie ta metafora związana z tym że... że ten progres i ten rozwój ciągły, do którego nas nakręca ten kapitalizm.
00:09:00: Musi mieć gdzieś ten koniec tak?
00:09:02: I my go jeszcze nie widzimy.
00:09:04: ale to już wydaje się, że to wszystko co dostajemy codziennie jest po prostu nastery także.
00:09:09: Reklama przestała być reklamą i to jest trochę jak taki nowotwór który po prostu rozsiewa się po organizmie.
00:09:16: ale no my wiemy ten nowotwór w końcu jakby rozwija się do takiego stopnia, że kończy się to po prostu śmiercią osoby, której organizm on zajmuje.
00:09:28: A ten kapitalizm wydaje się już tak bardzo rozbuchany, tak bardzo kuriozalny, że trochę jeżeli to jest jeszcze nie jest koniec, to właściwie trudno sobie wyobrazić co jeszcze może jakby nas czekać w tej kolejnej odsłonie i powiem Ci, że to mnie naprawdę przeraziło.
00:09:46: chociaż te liczne badania i te katastrofy, czy zawalenie się tej fabryki, czy te wyspy ciuchowe, które widać po prostu...
00:09:56: To kosmosu.
00:09:57: No to są przerażające rzeczy, które gdzieś tam my wiemy.
00:10:00: ale tak naprawdę patrząc na to właśnie z tego lotu ptaka, który ty zrobiłaś no to zastanawiam się jakby gdzie my jesteśmy a to jest jakby tylko też taki to poletko polskie zebrane, nie?
00:10:13: Tak.
00:10:13: No właśnie może ja powiem w ogóle z jakiegoś... Trzeba się.
00:10:16: ta książka składa tak pokrótce.
00:10:18: Ta książka kłada się ze dwóch części i w pierwszej części analizuje zjawisko czyli tam opisuje na przykład reklamowania społecznościowych, jakie nowoczesne marketing, influencerzki.
00:10:28: Piszę o szybkiej modzie, o kosmetykach, o zakupach na promocjach, o zrobieniu z fitnessu w ogóle branży taki bardzo prężnie działającej.
00:10:40: pisze też o popraweniu sobie urody tak że to jest taki opis jawiska bardziej.
00:10:44: a w drugiej części trzymając się tej metafory kapitalizmu piszę ocenię jaką za to wszystko płacimy i to mam podzielone znowu na trzy takie duże rozdziały.
00:10:51: więc pisze o cenie, jaką płacimy jako jednostki.
00:10:55: Cenie, którą płacamy jako społeczności jak kapitalizm i postawy, które kapitalism promuje, jak to wszystko wpływa na to, jak funkcjonujemy z innymi ludźmi.
00:11:04: I ostatnia część to jest, ostatni rozdział to jest tematyka takich skutków globalnych czyli właśnie katastrofa klimatyczna, neokolonializm Nieprzyjemne tematy, zwłaszcza jeżeli mamy tendencje do myślenia o zakupach kategorii właśnie... O to jest moja sprawa bo to jest mój potwór mojej pieniądze i czego się czepiasz.
00:11:25: I tam osie starać się pokazać że to co robimy w Polsce, to co kupujemy w Polsce jak konsumujemy ma bardzo daleko dosłownie daleko idące konsekwencje bo ktoś płaci za to cenę po drugiej stronie świata i ta cena może być w wyzysku pracowników, może być to w formie zalicznienia środowiska właśnie odpadów mikroplastiku itd.
00:11:46: generalnie tak strałam się troszkę zrobić taki zoom out i pokazać że no nie to nie jest tylko nasza prywatna sprawa co robimy ze swoimi pieniędzmi.
00:11:52: to jest bardzo powierzchowne myślenie o tym problemie.
00:11:54: i właśnie konsekwencje sięgają i daleko i głęboko są bardzo poważne i po prostu ich nie widzimy.
00:12:01: bo też współczesny kapitalizm zwłaszcza we świecie bogatego zachodu, do którego my też się zalicza.
00:12:05: My coś należymy.
00:12:07: Usuwa nam z pola widzenia te brzydkie konsekwencje.
00:12:10: My tutaj możemy cieszyć się w miarę powiedzmy czystymi miastami tak ochroną przyrody
00:12:15: itd.,
00:12:16: natomiast no gdzieś indziej gdzie już nie zajrzymy bo po prostu tego nie widzimy, bo następnie też nie ma i nikt tam z kamerą najczęściej nie chodzi.
00:12:25: No i tam się okazuje że nasza przyjemność kupowania ma dosyć poważne konsekwencje, z których no niekoniecznie sobie zdajemy sprawę.
00:12:33: Tak to jest też Bardzo często takie zjawisko, że teraz bardzo dużo osób odcina się np.
00:12:40: od takiego fidu niusowego mówiąc, że nie mają przestrzeni na te złe wiadomości Zmierzenie się z tym po ośmiu godzinach pracy i całych trudach związanych z prowadzeniem domu codziennym życiem, więc wolą sobie poskrolować śmieszne tiktoki między kupić po drodze coś przez PayPal albo przez Klarne.
00:13:04: No i wtedy są odcięte od tych konsekwencji, od tych informacji, które skonfrontowałyby nas z tym, że to wszystko ma cenę i jest trochę połączone.
00:13:14: Ale też na sprawę jest taka, że media głównego nurtu raczej nie donoszą do typu kwestiach.
00:13:21: Zwróćmy uwagę jak rzadko w ogóle cokolwiek słyszymy na temat tego co się dzieje w Afryce, gdzieś tam w Azji, wschodniej.
00:13:28: więc to jest w ogóle poza obszarą naszych zainteresowań.
00:13:30: i jest też taka mapka znana, mapka tragedii czyli w zależności od tego gdzie się wydarzyła tragedia jaki będzie coverage?
00:13:39: tak?
00:13:40: Ile będziemy słyszeć o tym w mediach?
00:13:41: no i tam bardzo wyraźnie widać że nasz obszar zaintersowywania i zastanawiania leży na zachodzie, czyli nie do końca tam problemy wynikające z nadmiernej konsumpcji i produkcji są najbardziej widoczne.
00:13:54: Tak, w toku rozmowy już kilka razy padło wydaje mi się słowo klucz jeżeli chodzi o rozmowę o konsumpcjonizmie i krytyce kapitalizmu czyli wybór.
00:14:07: Wybór po ja odmieniasz przez wiele przypadków na pierwszej i drugiej części I chciałabym, żebyśmy może porozmawiały trochę o właśnie tych pułapkach takiego neoliberalnego feministmu, który jak się okazuje idzie w ramie z kapitalizmem i bardzo go fajnie napędza.
00:14:28: Można go wykorzystać w bardzo atrakcyjny sposób mówiąc o jakiś... wydałowałoby się atrakcyjnych, emancypacyjnych rzeczach ale jednak ugrywając na tym coś innego.
00:14:42: i ja też miałam taką refleksję.
00:14:44: i mówiłyśmy też z Kasią o tym że no my nagrywamy ten podcast już od sześciu lat.
00:14:48: I jakbym się tak cofnęła jeszcze myślę trzy lata wstecz to myślę żeby niejednokrotnie w taką płapkę neoliberalnego feminizmu wpadłyśmy.
00:15:00: Przejrzałyśmy na oczy oczywiście, ale to pokazuje że nawet osoby które gdzieś tam są bliżej pewnej filozofii związanej z jakimś nurtem emancypacyjnym czy społecznym też bardzo łatwo mogą wpaść w takie rzeczy myśląc sobie No okej jest tam jakaś cena z tym związana, że się ugrywa na tym i monetyzuje się pewne rzeczy.
00:15:26: Ale no dla przykład dla kwestii reprezentacji to jest jakaść tam niebagatelna rzecz.
00:15:32: więc może to jest taki win-win?
00:15:34: okazuje się, że nie bardzo i chciałabym żebyśmy trochę więcej opowiedziało o tym takim wolnym wyborze.
00:15:39: ja tym argumentcie który wydaje się ,że pada bardzo często w tym takim złudzeniu, że my wybieramy sami i że mamy ten wolny wybór taka nadrzędna w ruchu feministycznym, a wcale nie jest.
00:15:56: Ja w ogóle uważam że nie ma czegoś takiego jak wolny wybór w dzisiejszych czasach ponieważ nasze wybory są zawsze warunkowane tym kim jesteśmy gdzie żyjemy jaki mamy budżet jakie mamy usługi publiczne dostępne i tak dalej.
00:16:10: więc to jest bardzo dla mnie oczywiste.
00:16:14: nie jestem w stanie zrobić tego, co mi się żybnie podoba.
00:16:17: Bo na przykład to coś mnie zwyczajnie nie stać.
00:16:19: tak więc taka opcja z miejsca odpada.
00:16:21: np.
00:16:21: nie polecę prywatnym samolotem bo nie mam tego typu pieniędzy.
00:16:25: ale jeżeli chodzi właśnie o rolę feminizmu tej dyskusji na temat wyboru, to ten liberalny feministy.
00:16:33: Czyli ten wymien jest głównego nurtu, który obserwujemy właśnie w mediach też głównego nurtu.
00:16:37: Który się bardzo spopularyzował w media społecznościowej jako ten girl boss feminism tak?
00:16:41: Girl power i tak dalej.
00:16:44: Dla mnie jego największym grzechem jest to że przesuwa całą dyskusję na temat emancypacji z poziomu zwalki zbiorowej czyli rozpoznania, że wszystkie w tym siedzimy.
00:16:55: Wszystkie mamy jakiś tam problem.
00:16:57: To jest problem systemowy.
00:16:58: Zamiast o tym rozmawiać, rozmawiamy o indywidualnych rozwiązaniach.
00:17:01: Czyli na przykład fetujemy kobiety, które zaszły gdzieś wysoko w swojej karierze
00:17:06: np.,
00:17:06: nie?
00:17:06: W korporacji czy gdziekolwiek inniej.
00:17:10: Jak to się przekłada na życie większości kobiet?
00:17:12: no nie jak tak ale generalnie możemy poczuć się trochę lepiej że tutaj jest jakiś sukces i fetować właśnie sukcesy indydualnych kobiet zamiast rozmawiaть o tym.
00:17:21: to jakby wszystkie nas dotyczy.
00:17:24: Więc no liberalny, czyli liberalny w ogóle feminizm w sprzężeniu z kulturą konsumpcyjną.
00:17:32: trochę też zmieniłeś rozumienie wolności i wolność dziś rozumiemy bardzo mocno w kategoriach wolności do zakupu.
00:17:40: czego na co nas stać powiedzmy?
00:17:42: Czego byśmy tam sobie nie zażyczyły?
00:17:44: więc właśnie ze nas mówić o infrastrukturę społecznej, o walce zbiorowej.
00:17:47: Mówimy sobie właśnie o tym, co mogę sobie kupić.
00:17:49: Na przykład parę lat temu W związku z Czerniej Protestymii było to bardzo mocno widać i to wybrzmiało w hasbach typu aborcja prawem nietowarem.
00:17:58: Dlatego, że faktycznie w sytuacji kiedy formalnie mamy zakaz, część kobiet stać na to żeby ten zakaz obejść.
00:18:09: Jest to pewien problem wszystkich kobiet, ale częściej stanie się wykupić z tego problemu.
00:18:13: Po prostu mają zasoby, mają wiedzę, mają znajomości.
00:18:17: Więc części kobiet ten problem po prostu nie dotyczy.
00:18:19: i właśnie z perspektywy feminizmu takto nie powinno wyglądać.
00:18:23: Nas interesuje emancypacja wszystkich kobień a nie emancypasja którą możemy sobie kupić płacąc za coś prywatnymi pieniędzmi zamiast mieć dostęp w ramach publicznej ochrony zdrowia na przykład.
00:18:33: W ogóle hasło, jak już mówimy o prawej produkcyjnych.
00:18:36: Hasło moje ciało, mój wybór zostało bardzo zawłaszczone przez branżę Beauty i jest to teraz powiedziałbym taki najbardziej typowy argument w obronie medycyny estetycznej, że czemu ty się czepiasz?
00:18:47: To jest moja ciała, mły wybór.
00:18:48: aha czyli jak chodzi o reprodukcję no tak mogę decydować a ja chodzę o mój wygląd.
00:18:53: to już nie mogę nagle według ciebie tak.
00:18:57: Mój wybór tak, to jest mój wybor.
00:18:59: moje ciała tak naprawdę powinno nam otwierać dyskusję zamiast ją zamykać.
00:19:03: To nie jest koniec, bo możemy teraz zastanawiać się jakie są w ogóle opcje?
00:19:06: Dlaczego jedna opcja jest popularniejsza niż inna i ile coś kosztuje?
00:19:10: Jakie są alternatywy
00:19:11: itd.,
00:19:12: itd.
00:19:12: Tak że samo stwierdzanie, że ach to jest mój wybór tak naprawdę za wiele nam nie wnosi i ucina bardzo ciekawą dyskusje potencjalnie.
00:19:21: Więc właśnie w dyskusjach na temat wyboru dla mnie osobiście bardzo ważne jest też mówienie o warunkach jakich wybór zapada.
00:19:28: decyzja zapada.
00:19:29: no bo weźmy na to już trzymając się z tego tematu urody czy medycyny esetycznej, no to tak, no teoretycznie wszystkie mamy wybór.
00:19:37: Tak?
00:19:37: Nikt nam pistoletu długowe nie przestawia i nie każe nam sobie robić butoksu, czy nie wiem farbować siwych włosów.
00:19:44: To prawda, tak?
00:19:44: Natomiast wiemy że są społeczne konsekwencje pewnych zaniechań.
00:19:48: powiedzmy, tak.
00:19:50: I na przykład możemy być postrzegane jako niatrakcyjne, jako zaniedbane, jako brzydkie i oczywiście że to nie jest jakaś fizyczna, namacalna krzywda.
00:19:58: natomiast sama świadomość Pewne społeczne sankcje.
00:20:02: Podjęcia określenia decyzji albo za jej nie podjęcie, już wpływa na nasze wybory.
00:20:06: Tak więc no też w tym kontekście jest bardzo można mówić o wolnym wyborze.
00:20:12: Kolejna kwestia to są instytucje.
00:20:13: tak czyli też oczywiście nasze pole wyboru jest ograniczane przez to jaki mamy dostęp do usług publicznych tak?
00:20:19: Czyli np.
00:20:20: No co z tego że mam te wybory?
00:20:21: trzydzieści rodzajów serum dotwarzy w Rosmanie?
00:20:23: Trzydzieści to jest w ogóle zaniżone.
00:20:25: ale okej jest tego bardzo dużo i fajnie że mam tutaj wybór.
00:20:28: w sklepie natomiast nie mam za bardzo wyborą jeżeli chodzi o organizację mojej tydzień bo np.
00:20:33: nie mam dostępu do żłobka i nie za bardzo mam co zrobić z moim dzieckiem, więc mam takie poczucie że bardzo dużo mówimy o wyborach konsumenckich i o tym jak to super w ogóle teraz mamy ograniczony praktycznie wybór a w rzeczywistości jest mnóstwo rzeczy takich właśnie strukturalnych instytucjonalnych które bardzo mocno ograniczają naszą wolność, tak naprawdę.
00:20:52: Naszą wolłość funkcjonowania, decydowania o sobie.
00:20:56: i to gdzieś tam znowu umyka bo myślimy sobie właśnie o tym że ale super mamy nie wiem tyle płatków w śniadaniowych do wyboru czy tam tyle serów na twarzy czy czego tam jeszcze?
00:21:06: Tak, to jest też niesamowite że z tym się wiąże takie kolejne hasło jak właśnie wolność.
00:21:12: Z jednej strony te cała machina marketingowa która jest wokół tego wszystkiego utkana mówi że te produkty dadzą nam jakąś wolność, wolność od starzenia się, wolność od zamartwiania się o coś, wolności od skutków ubocznych nie dbania o siebie i tak dalej a z drugiej strony kiedy rozmawiamy o tym właśnie w duchu, takim jakim jest twoja książka o pewnych konsekwencjach albo o tym że to nigdy nie jest takie czarno-białe, że to nikt nie jest po prostu takie jak się wydaje tylko zawsze jest to drugie jedno.
00:21:49: To mówi się o tym właśnie odbieraniu wolności i tego mojego wolnego wyboru.
00:21:53: więc... też w kontekście oczywiście polskim, to hasło wolność ma oczywiście jakieś swoje bardzo duże obciążenie i jakby zabranianie nam czegokolwiek i ucinanie nam tych skrzydeł wolności gdzieś tam no bardzo mocno rezonuje z niektórymi pokoleniami.
00:22:12: i pewnie gdzieś tam trochę działa jak takie zakazane jabłko, które po prostu tym bardziej chcę ponie chcemy sięgnąć.
00:22:21: Ale no mi się wydaje to gdzieś kiedyś się to nad tym zastanowić, to wydaje mi się dosyć kuriozalne że jakby to nie jest dostrzegalne, że tak naprawdę ten przekaz marketingowy, którym jesteśmy zalewali nawet przy takim dam-scrollingu, że on nie jest tego pozbawiony.
00:22:40: Nie można po prostu skrolując te roleczki na Instagramie czy Tik Tok'u nie natrafić na jakiś przekaz marketingowy.
00:22:47: więc tak naprawdę ten wybór już nigdy nie jest nasz bo ja już nie wiem jakie są moje potrzeby bo one zostały tak naprawdę wykreowane i jak pod wpływem twojej książki zaczęłam zastanawiać się nad kosmetykami które mam i o diagnozowaniu swoich potrzeb to doszło do tego.
00:23:05: Oczywiście już dawno wiedziałam, że gdybym nie miała mediów społecznościowych to zaoszczędziłabym mnóstwo pieniędzy bo nie wiedziała bym o limitowanej kolekcji w HM-ie takiej i takiej, która jest z lepszych materiałów więc warto kupić i warto zainwestować.
00:23:20: O tym, że jest teraz jakaś promocja więc warto kupić.
00:23:22: ale też w ogóle nie wdziałabym, że niektóre rzeczy muszę się zatroszczyć, że muszę robić piling głowy.
00:23:30: Że muszę mieć taki i taki szampon ,że muszę zdiagnować jakie mam włosy to kupić odpowiednie szampony, że muszę mieć wieloetapową pielęgnację.
00:23:42: i nie dość, że jest tak, Ja już właściwie nie wiem, co jest tymi moimi wyborami.
00:23:50: Bo one mi zostały gdzieś tam uświadomione i oczywiście ja mogę podjąć tą decyzję.
00:23:55: ale tak naprawdę to są już takie impulsy.
00:23:57: To jest przecież tak skorelowane.
00:23:58: też mówisz o tych mechanizmach hazardowych na podstawie których sformułowane są stworzone pewne reklamy które my dostajemy czy okazje które nam się próbuje gdzieś wcisnąć.
00:24:14: jak Ty patrzysz z tej perspektywy swojego codziennego skrolowania mediów społecznościowych na te mieszające się pojęcia.
00:24:30: Ok, więc ja bym powiedziała w ogóle że tak.
00:24:33: właśnie z perspektywy językowej w ciągu ostatnich lat widzimy niesamowite przesunięcie w przekazie marketingowym.
00:24:40: Czyli dzisiaj rynek obycuje właśnie wolność i samorealizację za pomocą całego katalogu produktów towarów usług.
00:24:49: Jest to widoczne właśnie we zjawisku które nazywa się Femvertising czyli reklamowanie towarów i usług poprzez hasła zaporzeczone zwłaszcza z feminizmu z walki Emancipacje.
00:24:59: kobiet.
00:25:01: Ogólnie rzecz biorąc, jak się zobaczę takie historyczne reklamy.
00:25:04: To historyczna reklama... ciśnie po kobietach, tak?
00:25:06: Czyli mówi kup coś żebyś nie byłby... jesteś gruba bo jesteś stara.
00:25:10: Bo jesteś brzydka bo facet nie będziecie chciał itd.
00:25:13: Natomiast dzisiaj dalej słyszymy kup coś ale już mamy inną motywację.
00:25:18: teraz realizujesz siebie swoją indywidualność jesteś wspaniała jesteś tego warta.
00:25:23: przecież jedno z bardziej znanych haseł marketingowych kierowanych do kobiet.
00:25:28: więc efekt jest ten sam.
00:25:30: chodzi o to żebyśmy coś kupiły tylko tym razem.
00:25:32: to jest potrzebne takim pseudoafirmacyjnym pozytywnym hasłem, tak?
00:25:36: Właśnie dla siebie.
00:25:38: You do you nie tutaj i masz tutaj kupy.
00:25:41: mały rytuał.
00:25:41: dokładnie
00:25:42: dokładnie taki to jesteś ty i tak właśnie wyrażesz swoją autonomię, swoją indywidualność i swoje po prostu całej jestestwo.
00:25:51: Więc w ten sposób konsumpcja zostaje przedstawiona jako realizacja tego właśnie prawa do wolności.
00:25:57: tak?
00:25:57: Czyli nie kupuję bo zostałam nakłoniana tylko dlatego że ja chcę tutaj zrobić sobie fajnie tak żebym miała żebym była.
00:26:05: zasługuje na to tak?
00:26:06: To jest inwestycja.
00:26:08: robię coś dla siebie wybieram siebie tak itd.
00:26:13: I jest to o tyle ciekawe.
00:26:15: Im bardziej marketinga mówi, że ty wybierasz samodzielnie.
00:26:21: Tym potężniejsza machina marketingowa za tym stoi, tak?
00:26:23: I mi się to kojarzy z pójścia do supermarketu gdzie masz milion produktów od wyboru i jesteś w ogóle.
00:26:29: masz decision fatigue.
00:26:30: Tak czy stoisz przed pułką i nie wiesz co masz kupić bo jest tego po prostu za dużo.
00:26:33: To jest opisane zjawisko psychologiczne.
00:26:35: Za duży wyboru źle nam robi na głowę.
00:26:38: no i tak jesteśmy zachwycone tym supermarketem i pełnymi półkami że już nie myślimy o tym kto te produkty w ogóle wybrał gdzie one powstały w jakich warunkach kto pracuje na jakie umowie w tym marketie dlaczego on stoi na tym gruncie itd.
00:26:50: tak dalej, bo jesteśmy po prostu przytłoczone tym niesamowitym wyborem i widzimy wolność właśnie w kategorii tego wyboru a nie w pozostałych kwestiach które gdzieś tam towarzyszą zakupom czy w ogóle konsumpcji.
00:27:04: Zresztą w ogóle jeżeli chodzi o wolność wyboru, to jest to o czym troszeczkę już mówiłyśmy.
00:27:09: Czyli na przykład właśnie moje ciało mój wybór to jest moja wolność.
00:27:14: no to właśnie problem też polega na tym z mojej perspektywy jako osoby która kryzykuje to wszystko że jaka jeżeli marketing np.
00:27:20: Dr Ange Beauty tak bardzo się skupia na tym ,że tak zrób to dla siebie poczuj się piękna.
00:27:26: Wolność Wyboru twoje ciała twój wybór To kwestionowanie tego marketingu jest odbierane jako zamach na wolność.
00:27:33: są natychmiastowe, nie mów mi co robić.
00:27:37: I dlaczego chcesz mimo mówić jak mam żyć?
00:27:40: To są moje pieniądze, właśnie moje ciało mówi o boli
00:27:42: itd.,
00:27:43: i w ten sposób cała dyskusja na temat pewnego strukturalnego problemu zostaje sprowadzona do przywalania się do tego co indywidualne jednostki Masło myślane.
00:27:55: Co indywidualne kobiety postanowiły zrobić, tak?
00:27:57: I jest to taki mechanizm obronny całego rynku, bo jeżeli cała branża zasadza się tak mocno na języku takiej właśnie pseudoemancypacji, takiej wolności i wolny wybór i co tam jeszcze... Kwestionowanie tego naprawdę oznacza, że jest to tych podział w zamach na wolność i stawia się w bardzo nieprzyjemnej pozycji kogoś kto próbuje tutaj narzucać komuś coś tak.
00:28:22: Wiesz co?
00:28:22: Mogę ja też podaję taki przykład dowód anegdotyczny z mojego doświadczenia.
00:28:28: I tym dowodem jest to, że ile kroć gdzieś tam w mediach społecznościowych pojawia się z przekazem Nie kupuj No to niezawodnie będę miała komentarze, a nie mów mi jak mam żyć.
00:28:39: Moje pieniądze, moja sprawa... Nie mów mnie zrobić ze swoimi pieniędzmi.
00:28:42: i wiesz, nie widzisz takich komentarzy pod przekazem reklamowym?
00:28:46: Bo jesteśmy bardzo przyzwyczajone do tego że ktoś nam mówi i nawet mało tego, nie mamy absolutnie żadnego problemu z tym, że ktoś na mówić co mamy zrobić ze swojej pieniędzy, bo marketing taki właśnie kup jest bardzo dobrze oswojony, bardzo nam znany, nie wybija nas z rytmu, to nie jesteście nas w ogóle zaskakuje.
00:29:02: I dopiero odwrócenie tego i wypowiedzenie i jest takie, narzucasz mi coś tak?
00:29:07: I no nie widzimy tego że narzutsanie odbywa się tak naprawdę non-stop bo jesteśmy bombardowani przekazem marketingowym.
00:29:15: Ja na potrzeby tej książki też sprawdzałam różne badania.
00:29:18: ile w ogóle reklam widzimy w ciągu dnia.
00:29:20: Jest to bardzo trudne do zmierzenia dlatego że zależy mocno od metodologii o definicji reklamy.
00:29:25: ale powiedzmy że średnio to jest około kilku tysięcy dziennie dziennie, to jest jakby... To się dzieje non-stop wszędzie w każdej przestrzeni publicznej i prywatnej naszym telefonie mediach społecznościowych.
00:29:38: I jest to tak powszechne że staje się po prostu przezroczyste.
00:29:42: I dopiero usunięcie reklamy czy zakwestionowanie obecności reklami ma taki efekt takiego obudzenia troszkę z tego letargu reklamowego marketingowego.
00:29:51: Myślę, że fajnym przykładem, który też podaję w książce jest inicjatywa Ładny Kraków która polegała właśnie na usunięciu billboardów reklamowych i mnóstwo osób później wypowiadając się tam do mediów, mieszkańców mówiło że... Kurczę, jakby nie zdawałam sobie sprawy z tego ile te reklamy było dopóki one je zniknęły.
00:30:09: Tak?
00:30:09: Bo na zestrach taki efekt dotującej się żaby że no tak przebywa tych reklam, przebywał.
00:30:14: widzimy je wszędzie i wręcz właśnie funkcjonując w przestrzeni publicznej i funkcjonujące metak społecznościowych my się spodziewamy reklamę to jest ten standom myślny tak?
00:30:22: I dopiero właśnie kiedy mamy przekaz który czy w ogóle kwestionuje zasadność reklamu czy sprzeciwia się jej powszechności.
00:30:31: Prawie mam takie, może coś w tym jest faktycznie?
00:30:34: Nie nawet tego nie zauważyłam bo jest to jak powietrza, które oddycham tak?
00:30:38: Jest to tak powszechne i tak normalne że... No po prostu nawet nie zwracamy na to uwagi i żaden alarm nam się nie odpala w głowie, tak?
00:30:47: Więc jeżeli jeszcze właśnie chodzi o tę wolność i o wybór no to jeszcze kolejną kwestią jest też o tym pisze w mojej książce że regulacje jakiekolwiek zwłaszcza myślę w kontekście polskim postrzegamy właśnie jako znowu zamach na naszą wolność.
00:31:02: I myślę, że super przykładem tego są wszelkie próby uregulowania branży beauty.
00:31:07: Tak W tym roku, na początku roku była bardzo głośna awantura po tym jak Ministerstwo Zdrowia przypomniało.
00:31:14: Nawet to nie były żadne nowe przepisy.
00:31:16: Przypomniał po prostu kto ma prawo wykonywać określone zabiegi.
00:31:20: i wyobraź tu się zaczęło w mediach społecznościowych kosmetolożki, kosmetyczki technicy, techniczki wszyscy zaczęli się właśnie udzielić jak to odbiera wolność klientką, które przecież mają prawo wybierać.
00:31:32: I okazuje się że nawet regulacje nie są za bardzo na rękę samym klientkom, bo okazuje sie że np.
00:31:38: gabinet kosmetyczny jest tańszy niż zrobienie sobie czegoś u lekarza gdzie trzeba dopłacić wiadomo odpowiednio więcej.
00:31:45: więc okazuje se że nawet tam gdzie regulacja powiedzmy że ma taki no realny cel typu zapewnienia bezpieczeństwa rozkoło ochrony zdrowia i nawet tego typu motywację są odbierane jako zamach na wolność, no bo przecież ja decyduję i ja to teraz będę nie wiem jakby za co płacę.
00:32:05: I w związku z tym te konsekwencje są moje.
00:32:07: tak
00:32:08: ale to wszystkie kwestie związane też z tą ustawą lekszarlatan czyli kwestie związanego z tym żeby po prostu uporządkować pewne kwestie które wymknęły się spod kontroli i jakby naświetlić je że pod kątem jakby jakichś tam chociażby rekomendacji są już odbierane właśnie jako ten zamach na wolność i na to, że my sami wiemy więcej.
00:32:32: To jest też niesamowite.
00:32:34: Już teraz wiem o co chciałam powiedzieć?
00:32:37: O czym ty piszesz czyli o tym co robi ten kapitalist z nami, czyli ten kult indywidualizmu i tego przerzucenia też odpowiedzialności na jednostki.
00:32:49: Że my nawet nie zdajemy sobie sprawy że jak te chomiki w kołowrotku pracujemy na to bardzo mocno jakby chcąc, nie zdając sobie sprawę że my sami siebie krzywdzimy bo my nie kontestujemy systemu tylko kontestujemy.
00:33:07: obwiniamy się np.
00:33:09: same.
00:33:10: i to przykład, od którego chciałam wyjść jest chyba też na twoich mediach społecznościowych.
00:33:16: kiedy z tego czasu ta wielotapowa pielęgnacja oczywiście była hitem korańskiej kosmetyki itd.
00:33:23: ale ona przeszła i wydawałoby się że Co jeszcze można wymyślić?
00:33:28: No to się okazało, że kiedy śpimy nie możemy marnować czasu.
00:33:32: Tylko powinnyśmy w trakcie snu liczne maseczki inne zabiegi powinny pracować na nas i to pokazuje, że ta praca nigdy się nie kończy.
00:33:42: teoretycznie się resetujesz i śpisz, to nie możesz marnować czasu tylko musisz go wykorzystać.
00:33:47: I to jest jakby ta nomenklatura, którą znamy bardzo dobrze właśnie z krytyki konsumpcjonistycznego stylu życia wchodzi nam na pełnej do tego że my uważamy, że no my po prostu wolne przebiegi marnujemy, że przecież co będziesz tak po prostu spać i odpoczywać?
00:34:05: Jak w tym czasie można chociażby całą masęczkę nałożyć i chociaż obudzić z pięknymi włosami.
00:34:11: że nie dość, że te koszty, które też kobiety ponoszą, bo ta reklama głównie jest skierowana też do kobiet i na nich żeruje.
00:34:19: I mimo tego, że tak jak też piszesz one my wciąż mniej zarabiamy mamy ten różowy podatek czyli za te same produkty dlatego, że one są różowe albo jakieś tam pastelowe płacimy po prostu więcej.
00:34:31: no to też jakby my żeby po prostu wyjść do pracy Czasami podjąć nie musimy, ale jakby myślimy, że musimy podjąść taki szereg przygotowań albo chociażby ze względu na to, bierzemy udział w jakimś wydarzeniu, no to my musimy się odpowiednio przygotować.
00:34:49: Nie możemy po prostu ubrać jakiegoś określonych rzeczy w jakim tam dreszkodzie.
00:34:53: tylko my musimy być zrobione tak?
00:34:56: My musimy mieć cały ten antura żeby nie powiedzieli nam że jesteśmy zbęczone, zaniedbane odpuściłyśmy sobie stare i tak dalej.
00:35:04: więc nie dość że my jak te myszki w tym kołowrotku techniczki no to po prostu dla mnie też to skupienie się tylko na sobie ten rozpad tych relacji, o którym ty piszesz czyli to że my też z potrzeb rozmawiliśmy też usługi i to że nie chcemy polegać na innych ale też po prostu stwierdzamy że możemy sobie sam możemy za to zapłacić.
00:35:28: oczywiście już nie pytamy o to kogo na to nie stać bo to już jakby nie mieści się w tej dyskusji.
00:35:33: ale przecież ja mogę wybrać.
00:35:35: Ja mogę i to znowu się odnosi do tego wyboru że ja chcę mieć tą alternatywę.
00:35:39: i mówisz tutaj też o tej epidemii samotności o różnych badaniach które mówią, że jednak my wolimy coś kupić jakąś usługę niż polegać na innych osobach.
00:35:51: No to dla mnie się bardzo mocno wiąże właśnie z tym, że ten kapitalizm bardzo mocny przyzwyczają nas do tego, że my musimy polegaść na sobie.
00:36:00: Jesteśmy kowalami własnego losu.
00:36:01: jak ja to kiedyś usłyszałam od jednego z moich pracodawców To niedługo po tym złożyłam wypowiedzenie i to była jedyna sytuacja w moim życiu.
00:36:08: Kiedy złożą wypowedzenie nie mając nowej pracy nagranej, że tak powiem.
00:36:13: ale tam był taki kult kapitalistycznego myślenia i takiego związanego z tym, że my sami musimy sobie na wszystko zapracować i jakby musieliśmy praktycznie przepraszać, że możemy tam pracować no to już było dla mnie... za dużo, że jakby stwierdziłam, że ja nie dam ani minuty dłużej rozmawiać o tym w taki sposób i traktować pracy jako takiego przemocowego środowiska.
00:36:41: No to się bardzo wiąże z takim samo uprzedniutowieniem.
00:36:47: Czyli właśnie kapitalizm jest też o stronę językowej taką wielką metaforą, w ramach której językowo funkcjonujemy.
00:36:53: Czyli ja tam rozpisuję metafory człowieka jako firmę.
00:36:58: Czyli zmienia to też pewien sposób myślenia o sobie i innych ludziach.
00:37:02: Czyli właśnie myślimy o sobie w kategoriach produktywności, optymalizacji.
00:37:07: Tak samo zresztą mam postrzegać relacje tak?
00:37:09: Czyli czy ja z tej relacji coś wynoszę, mamy jakieś korzyści... To też wpływa na nasze odpoczynku, czy w ogóle można odpuczywać?
00:37:18: Czy odpoczynek też powinien być produktywny w jakiś tam sposób.
00:37:22: Nie wiem.
00:37:23: czytanie książek to sama jestem inna z bielicze.
00:37:25: tak ile tych książek przeczytałam więc nawet jak się o tym wie to ciężko jest.
00:37:29: trochę wszedł ten uciec.
00:37:31: no więc sami w swoich rękach stajemy się troszkę przedsiębiorstwem a trochę produktem.
00:37:35: i myślę że właśnie ta pielęgnacja nocna jest dosyć dobrym przykładem tego bo faktycznie mamy powiedzmy osiem godzin no i jak to tak leżeć po prostu.
00:37:44: I jest to też w ogóle bardzo takie typowe, bym powiedziała jeżeli chodzi o marketing nowoczesnych i społecznościowych.
00:37:51: Bo właśnie rytuał nocny to się nazywa później Rano Morning Shed czyli poranne zrzucenie tego wszystkiego z siebie, że wyglądasz po prostu jak mumia pozawijana zapakowana w różnych tam maseczkach maskach
00:38:03: itd.,
00:38:05: że właśnie nie marmujemy czasu, tak?
00:38:07: I poza tym ten rytuał zawsze można trochę rozbudować bez końca.
00:38:11: Zawsze można zrobić upgrade jakiś i zawsze można dołożyć kolejny produkt coś tam podmieść na lepsze
00:38:17: itd.,
00:38:17: itd.
00:38:17: I nagle okazuje się, że po prostu samo przygotowanie się do wyjścia z domu to jest kolejny etat, który wykonujemy.
00:38:25: No i myślę ja też podaję przykład bardzo konkretny, który zresztą też pojawia się regularnie w moich mediach społecznościowych czyli Miranda Wilson.
00:38:33: to jest pielęgniarka wykonująca zabiegi z ekresu modestyny estetycznej.
00:38:36: Ona właśnie jest taką królową po prostu, tego morning share i pokazywanie jak bardzo można skomplikować wszystko.
00:38:43: I ona tam jedzie po bandzie robi sobie zastrzyki w brzuch tam jakieś ma tonę po prostu suplementów diety.
00:38:49: Wiele z tego to po prostu psał do nauka w ogóle, więc... To jest o tyle ciekawe, że nawet nie wymaga tutaj się jakiejś skuteczności dowiedzionej.
00:38:57: Po prostu ładna kobieta coś robi ma podpięty swój Amazon Storefront i ludzie to kupują, bo Morning Shadow de facto to jest taka przydługawa reklama.
00:39:06: Tak?
00:39:06: Mamy tam tonę produktów, tony akcesoriów no i to wszystko.
00:39:11: oczywiście jak się obejrzy, no to można sobie później kupić i poczuć, że się coś tam ogarnia.
00:39:16: tak właśnie też to o czym ty mówiłaś czyli Jak bardzo... kobiety są nieproporcjonalnie obciążone tym, bo i znowu nikt nam pistoleto długowo nie przedstawia.
00:39:25: To nie jest tak, że naprawdę nie możesz wyjść z domu niezrobiona, nie pomalowana ale ja znam osobiście mnóstwo kobiet i też kiedyś tak miałam, że na przykład bez makijażów nawet do śmietnika nie wyszła tak?
00:39:37: Wakacje robiłam wspólnie ze moją koleżanką Sonya Kieszon, którą bardzo pozdrawiam.
00:39:41: Pozdrawiamy
00:39:42: Sonya!
00:39:42: Jest kontem
00:39:43: historia sztuki.
00:39:44: Robiłyśmy postę temat golenia nóg.
00:39:45: Tak.
00:39:47: No i że to golenie nóg no to jest takie właśnie przykład takiego zewnętrznego oczekiwania.
00:39:51: i nawet jeżeli nikt tego nie widzi, to my wiemy że tak się może stać i już same się kontrolujemy.
00:39:56: I tam naprawdę mnóstwo komentarzy było typu, że no faktycznie ja na przykład nie pójdę spontanicznie na basen bo mam nieogolene nogi, czyli ograniczam się w jakiś tam sposób i są jakieś konsekwencje realne.
00:40:11: I to ma wpływ na moje działania, na moje decyzje, na moje życie.
00:40:15: No i znowu, czy w tym kontekście możemy mówić, że to jest wolny wybór?
00:40:18: To z tym galaniem nóg wydaje mi się, że nie do końca.
00:40:20: jeżeli są tego typu konsekvencje Wszystko się ze sobą pięknie łączy.
00:40:29: Czyli bardzo wyśrubowane oczekiwania względem kobiecego wyglądu, ogrom produktów dostępnych, potężna machina marketingowa, która normalizuje te rzeczy w ogóle.
00:40:40: Jak powiedziałaś, ileś tam lat temu nie wiem pięć sześć Nikt o tym nie słyszał, tak?
00:40:46: Nikt wiedział i nikt nie miał świadomości że można w taki sposób.
00:40:50: A teraz te rzeczy pojawiają się... I to jest też ten tzw.
00:40:54: efekt czystej ekspozycji.
00:40:55: Obejrzysz to milion razem, siesz sobie... No coś w tym jest, a on se może spróbuje, ale jeszcze mi się spodoba.
00:41:01: I no i tak to się właśnie kręci więc do znowu nas cofa do kwestii tego jak nierówno jesteśmy obciążone tą pracą estetyczną właśnie, tak jako kobiety.
00:41:13: no ja żyję z mężczyzną, ja widzę po prostu ile więcej czasu, mimo że nie przegina.
00:41:17: Mimo że się bardzo staram i tutaj nie spędzam nie wiadomo ile czasów łazience, ale to jest bez porównania ile on potrzebuje zrobić żeby się ogarnąć i wyjść z domu a ile ja potrzebuję czasu i produktów i pieniędzy żeby osiągnąć ten sam efekt czyli stan gotowości do wyjścia i pokazania się ludziom.
00:41:34: Tak
00:41:35: No i to jest też.
00:41:36: nawet pojawiło się tutaj to sformułowanie, że nikt nam nie przestawia tego pistoletu do głowy bez właśnie takiego rozłożenia.
00:41:44: naczynniki.
00:41:45: Pierwsze tego, co nam się codziennie serwuje czyli tysiące reklam to się nie zastanawiasz nad tym tylko po prostu działasz na takim automacie że no to jest z defaultu tak robią kobiety.
00:41:55: i przecież te wszystkie też takie powiedzenia o które ty też przytaczysz że no kobiety tak mają lubią zakupy lubią dbać o siebie.
00:42:03: kobiety po prostu już takie są że ten takie argumenty esencjonalistyczne też oczywiście tutaj wpadają Czasami, no jak na przykład moja mama tak czasami powie to ja już czasami się uśmiechnę.
00:42:16: Już nie chcę mi się wytaczać działu.
00:42:18: To są takie prawdy objawione, tak?
00:42:20: No kobiety już takie są, takie babskie sprawy prawda i... No wiesz,
00:42:23: jak my to my kobiety mamy musimy sobie iść na zakupy.
00:42:25: Ja już czasem... A ja też
00:42:26: zauważ i o tym rzeczom też piszę w książce że dużo z tego my przejmujemy.
00:42:32: To jest taka trochę post feministyczna ironia.
00:42:34: Ja podaję tam przykłady takich trendów typu I'm just a girl, nie?
00:42:38: Jestem tylko dziewczyną i w związku z tym podejmuję głupie decyzje na przykład.
00:42:42: Głupie przepraszam no nierozsądne.
00:42:44: na przykład tak.
00:42:45: Sprawiedliwiam się w ten sposób.
00:42:46: Tak dokładnie girl mass wielki trend przecież finansowy sprzed roku czy dwóch lat gdzie sprawiedliwiło się np.
00:42:53: nieprzemieszane zakupy albo takie właśnie dosyć powiedziałabym No nie do końca rozsune decyzje finansowe czy myślenie w ogóle o pieniądzach.
00:43:03: Ja
00:43:03: jestem sobą twórczynią garomat, bo ja robię tak... Kupisz coś na promocji, no to się okazuje że oszczędzasz więc masz te dodatkowe pieniądze na wydanie.
00:43:11: Tak
00:43:12: jak kupisz jak sprzedasz coś na Wintet i coś masz w portfelu Wintett
00:43:15: nie ma tych pieniędzy?
00:43:16: Nie to one są darmowe pieniędza.
00:43:17: to jak później wydajesz je na WINTET to są darmarwe zakupy także.
00:43:21: no właśnie to jest girl mass.
00:43:23: Girl dinner np.
00:43:24: też było więc trochę tak.
00:43:25: same też się w ten sposób upłupiamy bo oczywiście że tak jest to żart i ja tutaj absolutnie nie zabraniam nikomu żartować.
00:43:34: natomiast żarty też normalizują ryzyzują pewne rzeczy i żarty uspokajają nas, czyli być może jest to podczyta jakimś tam lękiem.
00:43:42: Czyli że kurczę może teraz za dużo wydaje.
00:43:45: Może przeginam z tym
00:43:46: planem.
00:43:46: Może krowadzę życie ponad stan?
00:43:47: Tak dokładnie.
00:43:48: No bo to jest moja diagnoza.
00:43:49: Ale tutaj widzimy, że nie jesteś sama Tak?
00:43:52: Możemy się z tego pośmiać, więc nic złego się nie dzieje.
00:43:56: Więc mówię, no nie chcę tutaj nikomu odbierać prawa do śmieszkowania natomiast wydaje mi się że... Ale
00:44:00: tym śmiechem też zasłaniamy też czasami powagę tej sytuacji bo bardzo łatwo przekroczyć te granicy.
00:44:06: to jest tak jak rozmawiałeśmy jeszcze przed rozpoczęciem nagrania bo mówisz też o tych odroczonych płatnościach i też przywołujesz badania które pokazują ,że to się po prostu opłaca to wprowadzić.
00:44:18: bo ten mechanizm jest po prostu tak prosty związany z tym, że no dobra teraz nie mam ale sobie kupię później.
00:44:24: Że to jest po prostu płapka, którą no po prostu wpada praktycznie każdy.
00:44:28: No to ja jak sobie podsumowałam takie drobne rzeczy które sobie zakupiłam odroczoną płatnościom To się okazuje, że nie dość ,że to są w ogóle rzeczy związane z suplementami i jakąś pielęgnacją Czyli jak ja sobie podliczę ile rzeczy ja powinnam kupić żeby dbać o siebie I żeby wykazać troskę o samym siebie.
00:44:47: No to to jest tak naprawdę Bo to po prostu nie mogą być wiele jakie suplementy, tylko oczywiście stworzone przez...
00:44:55: I z tego warta.
00:44:56: Tak, odpowiednie osoby.
00:44:58: Odpowiednio obrendowane
00:44:59: itd.,
00:45:00: więc okazuje się że tak naprawdę to są jakieś takie drobne kwoty które jak zbierzesz do kupy to nagle się okazuje że to są jakiś dwa tysiące w sumie.
00:45:09: ale jak to spotasz przez kilka miesięcy?
00:45:11: no to czy tam trzy miesiące cztery?
00:45:14: To w ogóle praktycznie tego nie odczuwasz.
00:45:16: ale jakby to są takie rzeczy które powinnaś kupować jakby co miesiąc dwa tak więc jakby cały czas żyjesz na tym kredycie bo takim twoim budżecie miesięcznym.
00:45:27: No nie ma tej kwoty na to wsparcie tego po prostu twojego dobrostanu, tego wellness i to się okazuje trochę absurdalne że zadłużamy się na rzeczy których właściwie nie potrzebujemy i które no o których byśmy w życiu nie pomyślały.
00:45:44: ale zostało nam wmówione że no to jest przecież coś.
00:45:48: to zrobisz dla siebie, nie chcesz w siebie zainwestować a wystarczy czasami tylko jeden gorszy dzień gdzie się czujemy gorzej albo coś na nas wpłynęło.
00:45:57: no to chcemy zrobić coś dla siebie.
00:45:59: No to wiadomo że nie pójdziesz na spacer bo to jest co to jest dla siebie?
00:46:03: Albo jak pójdysz na ten spacer to przynajmniej powinnaś posłuchać podcastu o samorozwoju i różnych innych rzeczach że nie możesz po prostu się nudzić, że nie możesz po prostu nienagrodzić siebie i być nieproduktywną.
00:46:14: I też to nagradzanie siebie to jest też taki przekaz związany z tym, że on jest związany samym takim jedzeniem czy czymś takim związanym z kupnem czegoś.
00:46:28: więc no...
00:46:29: No właśnie bo znowu wiesz to jest system karinogrotże tak powiem czyli wiesz jest ci smutno?
00:46:35: Kup sobie co?
00:46:36: sobie coś, żeby to uczcić.
00:46:38: I właśnie to też pokazuje jak bardzo nasze myślenie o sobie, o naszym życiu, o przyszłości i o przeszłości.
00:46:46: Jak to wszystko jest przesiągnięte tą samą logiką.
00:46:48: czyli tak naprawdę cała nasza rzeczywistość codzienność, jestestwo bardzo silnie zasadza się na kupowaniu i na konsumowaniu różnych czy to produktów czy usług i ciężko jest nam w ręce sobie czasami wyobrazić że można by było zrobić to inaczej.
00:47:07: Zresztą, wiesz na myśli też to widać jak się spojrzy na okazje z których organizuje się promocję.
00:47:14: To jest w ogóle dla mnie hit.
00:47:15: bo no na przykład nie wiem ostatnio byłam w Avenidzie w Poznaniu i patrzę a już tam są rzeczy na święte jeszcze Halloween'nie było.
00:47:22: A już mamy Mikołaję.
00:47:24: tak więc w ogóle rok kalendarzowy nam się kompletnie jakoś tak przemieszał jak zupa.
00:47:29: Ale wiesz też
00:47:29: dlaczego?
00:47:30: Że musisz tego tyle kupić że to trzeba rozłożyć na raty
00:47:33: bo nie
00:47:33: chcesz w stanie w jednym miesiącu pogarnąć.
00:47:36: I to jest jedna rzecz, moją absolutnie ukochaną... w cudzysłowie.
00:47:42: Promocją.
00:47:43: to jest singles day, nie wiem czy ty wiesz kiedy jest single day?
00:47:45: Jednastego lista pada i jest to promocja z okazji czterech jedynek w Dacie.
00:47:49: No ludzie kochani!
00:47:51: Więc więc dosłownie wszystko może być okazją do świętowania celebrowania a myślę że dość trudno jest nam wyobrazić sobie celebowanie czegokolwiek obecnie co by się niewiązało z wydawaniem pieniędzy.
00:48:03: Nie w taki czy inny sposób.
00:48:04: Jest to dość przerażająco bo naprawdę też wracając do tego co mówiłam o wolności także no właśnie Jeżeli wyobrażamy sobie w ten sposób wolność, czy faktycznie jesteśmy wolni jeżeli nasze wyobrażenie jest tak skolonizowana przez określony przekaz marketingowy po prostu?
00:48:21: Czy określone postawy, czy oczekiwania że nawet nie jesteśmy sobie w stanie wymyślić jak można inaczej celebrować rzeczywistość niż poprzez kupowanie jakiegoś badziewia.
00:48:33: absolutnie jest dla mnie przerażające i myślę, że bardzo pokazuje właśnie jak głęboko cała ta narracja, cały ten dyskurs wchodzą.
00:48:40: no właśnie takie bardzo intymne gdzieś rejestry nasze tak naszej psychiki naszego ciała i mają bardzo poważne skutki dla nas.
00:48:52: Powiedziałyśmy już bardzo dużo o tych mechanizmach, które znamy z takiej codzienności.
00:48:56: Ale też zastanawiałam się i to gdzie jest w ostatnich rozdziałach twojej książki czyli... to takie samo obwinianie i to sama napędzająca się, takie poczucie winy jest też przerzuceniem tej odpowiedzialności na konsumentów.
00:49:13: Ale to też nie do końca.
00:49:14: oto chodzi więc jak gdzieś zacząć bo też nie zdradzając może wszystkiego co w twojej książce jest ale też świetnie piszesz o tym takim drugim obiegu że wydaje nam się, że kupowanie z drugiego obieku czyli np.
00:49:27: nawintet jest rozwiązaniem a okazuje się ,że też nie до końca.
00:49:30: bo też ta nadprodukcja rzeczy ich i tak za dużo, że nie jesteśmy w stanie w ogóle ich wszystkich przyjąć.
00:49:38: Więc to i tak gdzieś ląduje na wyspach po prostu ciuchowych, które widać z kosmosu jakby to jest odrobinę etap tych rozważań, które są super ciekawe.
00:49:49: ale jak w takim stanie?
00:49:52: Jak w ogóle?
00:49:53: jak w takiej wobec tego wszystkiego o czym mówiłyśmy czy jest możliwa jakaś zmiana i jak kontestować tą zmianę systemową?
00:50:00: Czy to jest także Wybór, że ta zmiana zaczyna się rzeczywiście od nas?
00:50:05: czy to jest zmiana związana z kontestowaniem systemu po prostu?
00:50:11: No więc zacznijmy może od tego właśnie jak... bo to jest duży problem.
00:50:14: To był dla mnie też dużo problem pisząc tę książkę, bo bardzo łatwo jest krytykę konsumcjonizmu odczytywać jako krytyka działań i mostek.
00:50:24: I myślę, że to jest trochę nie do uniknięcia.
00:50:26: Myślę, że sporo osób poczuje się personalnie dotkniętych.
00:50:29: Oczywiście
00:50:30: zamach na wolność.
00:50:31: Zamach
00:50:31: na wolność dokładnie, czepialstwo i wiadomo.
00:50:35: No i faktycznie często ta krytyka konsumpcjonizmu czy w ogóle też rozwiązania które są promowane przez marki przesuwają znowu odpowiedzialność na jednostki.
00:50:44: Tak, czyli to nie jest problem że my produkujemy gdzieś w Bangladesh'u tak?
00:50:49: Z Poliestru i później te rzeczy leżą przez tysiąc lat na wysypisku dzikim na pustyni w Chile.
00:50:55: Problem jest z tobą bo ty ty kupujesz nieodpowiedzialna, nieświadoma konsumentko, tak?
00:51:00: I nagle okazuje się, że nie dość, że jako kobieto o czym też dosyć dużo piszę, że jesteśmy takimi menedżerekami codzienności często podawka odomowych, że w ogóle ta nowoczesna kultura... konsumcyjna, zasada się bardzo mocno właśnie takiej nieodpłatnej pracy kobiet jako taki menadżerek zaopatrzeniowców tak osób odpowiedzialnych za za to jak wygląda rodzinach, wygląda dom, jak funkcjonuje dom itd.
00:51:22: No nagle się jeszcze okazuje że żeby w ogóle być dobrą konsumentką to potrzebujesz najpierw doktorac chemii, doktoracz etyki i jeszcze z geopolityki, żeby tutaj pięknie wszystko ogarniać.
00:51:33: więc no na pewno moim celem nie jest właśnie wykułcanie się o to ,że Zanim jest to, żeśmy wszyscy byli idealnymi konsumentami nie będziemy.
00:51:43: Bo problem leży trochę gdzie indziej.
00:51:45: tak?
00:51:46: Jeżeli nasze pole wyboru jest ograniczone przez to jak pewne systemy funkcjonują no to nie przeskoczymy tego.
00:51:53: tak więc potrzebujemy też regulacji po prostu.
00:51:56: Potrzebujemy przepisów Tak, no i mamy instytucje różnego rodzaju które faktycznie pilnują tego żeby np.
00:52:03: nasze kosmetyki nie były toksyczne dla nas.
00:52:05: tak czy żeby właśnie regulować prawo pracy czyli warunki w jakich powstaje np.
00:52:11: nasza odzież?
00:52:12: więc absolutnie samo to że ja tutaj świadomie kupię spędziwszy trzy dni na researchu etyczny jak najbardziej t-shirt.
00:52:21: to nie rozwiązuje żadnego problemu bo też nie każdy ma czasu za sobie pieniądze na to żeby móc sobie pozwolić, więc to absolutnie nie chodzi mi o jakieś szukanie właśnie siedmiu miliardów doskonałych konsumentów.
00:52:35: No potrzebujemy również instytucji, potrzebujemy przepisów ale też potrzebujemy takiego działania zbiorowego tak?
00:52:42: Czyli no czyli właśnie tych społeczności które kapitalizm bardzo silnie kolonizuje.
00:52:48: Wspólnotowości, bibliotek, bibliotyk rzeczy jakichś spółdzielni kolektywów tego typu działań.
00:52:55: to jest dla mnie taki poziom gdzieś pomiędzy moją sprawczością jako indywidualnej konsumentki a tym co państwo czy na przykład Unia Europejska reguluje na poziomie przepisu do których trzeba się stosować, bo myślę że w ogóle taka właśnie to głosowanie portfelem tak zwane czyli ten nasz indywidualny wybór to jest coś co nam daje dużo sprawczości.
00:53:17: Dużo takiego poczucia, że ja mogę zdecydować.
00:53:21: tylko że właśnie znowu problem pojawia się w tym momencie kiedy nasze pole wobec ograniczone przestrzeniki zewnętrzne i ja właśnie też jestem wielką fankom wszelkiego rodzaju rozwiązań które zrzeszają nas i są jednocześnie bardzo trudne do skolonizowania przez kapitalizm, bo no i właśnie też o tym też piszę.
00:53:42: Czyli że różnego rodzaju usługi, przepraszam przysługi zostały party przez usłogi tak?
00:53:49: Czyli na przykład nie będziesz prosiła przyjaciele o podwózkę weź Seubera zamów.
00:53:54: Nie będzysz prosiło o zakupę do domu, bo jesteś chora glowo tak?
00:53:59: W tej historii będą robić reklamy niechcący.
00:54:03: to są siatki z prośbą o nakarmienie kotów, bo wyjeżdżasz na weekend.
00:54:06: To jest apecitera.
00:54:07: przecież możesz zamówić na peciterkę tak?
00:54:09: House sittera się możesz zmówić przy ramach aplikacji.
00:54:11: więc generalnie nagle się okazuje że przestajemy siebie nawzajem potrzebować bo wszystkie przesługi tradycyjne zostały wyparte przez odpłatnę usługi.
00:54:20: no chyba że się na to nie jesteś.
00:54:21: wtedy masz problem trochę tak?
00:54:23: No więc według mnie właśnie walka o to żeby Odzyskać funkcjonowanie w ramach takich społeczności lokalnych, grup sąsiedzkich to jest właśnie też takie pole które jest według mnie bardzo niedoceniane a które też nam daje ogromną sprawczość i takie poczucie że jestem w stanie funkcjonować poza logiką rynku.
00:54:46: bo logika rynku jest taka, żeby wszystko sprowadzało się do odpłatności.
00:54:51: A właśnie funkcjonowanie gdzieś tam na poziomie lokalnym takiej lokalnej społeczności to jest coś co pozwala nam bardzo dużo w ogóle zrobić i dużo osiągnąć a jednocześnie nie wiąże się z tym że jakiś korpo znowu nas zarabia.
00:55:04: Tak ja ze mną to bardzo rezonuję i myślę sobie Trochę piękna utopia, bo jak sobie pomyśle o tym?
00:55:12: nie wiem co ty o tym sądzisz.
00:55:13: Bo może ja jestem gdzieś tam po prostu już cyniczna.
00:55:16: ale jak sobie pomyślę na przykład o tym że niektóre takie wielkie korporacje wielkie marki które my teraz znamy i postrzegamy jako najgorsze zło miały jakby u swoich podstaw dobre założenia, takie jak Facebook czy Uber.
00:55:35: Uber miał po prostu odpowiedzieć na jakby to że jest za dużo samochodów i na to żeby był car sharing czyli że po prostu jest jeden samochód który w ramach danej jakby nie wiem gdzieś tam społeczności dzielnicy czy tego możemy po prostu gdzieś tam współdzielić i wspólnie go użytkować.
00:55:52: no a teraz Jakby to jest po prostu taksówka, która też miała wielką wojnę z taksowkarzami.
00:56:00: I to też uruchomiło zupełnie inne...
00:56:03: Tamto z problemu różna z prawem pracy przecież.
00:56:05: Dokładnie
00:56:05: i tak sobie myślę że jakby My mamy te piękne idee w sobie, ale że ten kapitalizm jest już tak mocno gdzieś tam wryty, że zawsze się znajdzie ta osoba, która pomyśli, że można to zmonetyzować.
00:56:21: No właśnie problem polega na tym, że jeżeli coś robimy dla zysku, to z czasem zdradzi choćby najpiękniejsze idee, które przechwycały na początku.
00:56:30: i to jest duży bardzo problem.
00:56:32: I też wydaje mi się, że znowu wracając do kwestii tego jak bardzo kapitalizm skolonizował nasze umysły.
00:56:39: Że my bardzo często tę logikę przejmujemy i to się przewija w tego typu stwierdzeniach na przykład, że ja rozumiem, że nie opłaca się zatrudniać nam minimalną krajową, że próbują to obchodzić.
00:56:50: Ja to rozumiem żeby już jest tym bardziej skłonna sympatyzować z kimś kto próbuje obchodziть prawo pracy niż ze pracownikiem, do którego jest mi np.
00:57:00: bliżej.
00:57:01: tak naprawdę.
00:57:02: Ale bo kiedy mówimy, to też na przykład przewija się w kwestii zarządzania odpadami.
00:57:07: Że np.
00:57:07: no tak, no te plastikowe opakowania nie opłacałoby się!
00:57:11: Tak.
00:57:12: I wtedy wchodzimy w buty wielkiego korpo i patrzymy na problem z perspektywy korpo, który chce zrobić jak najwięcej a nie z persiektywy ludzi którzy mają w mózgu mikroplastik.
00:57:21: tak bo się opłacało.
00:57:23: tak też myślę że właśnie nasze myślenie o opłacalności jest bardzo mocno ograniczone właśnie do tego tych rank kapitalistycznych.
00:57:31: tak co się opuca.
00:57:33: no opłace się robić pieniądze to się opłaca.
00:57:35: ale no właśnie wiele kosztów które wynikają ze zarabiania pieniędzy tych albo dodatkowych w czasie, tak?
00:57:42: No więc na przykład nie wiem.
00:57:43: Nie opłaca się wymieniać tych kopciuchów na zwykłe, znaczy na zwykle nowoczesne jakieś tam piece, no ale opłacza się później na asthma chorować, nalaka plus chorować.
00:57:54: to się opłata.
00:57:56: Ale właśnie to chodzi, że często te koszty są rozłożone w czasie.
00:57:59: i też problem polega na tym, że najczęściej właśnie te koszty ponoszą samorządy
00:58:03: np.,
00:58:04: czyli my wszyscy się składamy na to żeby Coca-Cola sprzedawała swoje napoje skowę w butelkach, a nie w szkle.
00:58:11: No bo to się nie opłaca im tak?
00:58:13: Ale koszty ponosimy my wszyscy.
00:58:15: Tak jako społeczności z naszych podatków.
00:58:17: tak opłacamy później zarządzanie tymi odpadami i tak dalej
00:58:20: itd.,
00:58:21: więc no wydaje mi się że też... I co znowu wracamy do tego o czym już wspomniałam czyli do tego jak bardzo mocno nasze myślenie o świecie jest tą logiką przesycone i jak ciężko jest w ogóle wyjść z tych ramy myślenia.
00:58:33: Bo też zauważ, że no to jest też ten mainstreamowy przekaz tak?
00:58:37: W mediach głównego nurtu Tam też masz zawsze perspektywę lewiatana, tak?
00:58:42: Związku pracodawców i po prostu... I zawsze masz lament, jak jest podwyżka płacy minimalnej bo to się nie opłaca.
00:58:49: Tak na lekomu się nie upłaca.
00:58:51: Więc myślę że tutaj też bardzo ważne jest wyjście trochę poza takie właśnie myślenie i dostrzeżenie właśnie tego, że pewne rzeczy się jednak opłacają na dłuższą metę mimo, że niekoniecznie przekładają się na lepszy stan konta.
00:59:07: I też jeżeli chodzi o takie utopijne społecznościowe myślenie... Ja jeszcze pamiętam za dziewięćdziesiątych funkcjonowanie po transformacji w takiej rzeczywistości gdzie już było dużo dostępnych ale nie wszystko I w jaki sposób mój blog funkcjonował?
00:59:27: Właśnie to była grupa ludzi, którzy... pewne rzeczy mieli wspólne, z pewnymi że tam mi się wymieniali.
00:59:33: i to właśnie jakby... To było takie funkcjonowanie w ramach sieci wzajemnych przysług.
00:59:40: Więc dało się tak?
00:59:41: I trzydzieści lat później okazuje się, że wszystko muszę mieć swoje, wszystko musze mieć za drzwiami własnego mieszkania czy we własnej piwnicy bo absolutnie nie ma nic gorszego niż konieczność pusia do sąsiada powiertarkę na przykład, albo mogę sobie nawet ją wynając kastoramy i też zapłacić za to i też ją mieć.
00:59:59: wypożyczoną.
01:00:01: Ale to też jakby ujawnia też takie antagonizmy, które gdzieś tam między ludźmi się wytworzyły.
01:00:10: bo to jest też tak że nie dość, że wolisz mieć swoje bo dajcie jakieś takie złudne poczucie bezpieczeństwa to też myśl o współdzieleniu No ujawnia twoje najgorsze myśli o ludziach, nie?
01:00:23: Że po prostu.
01:00:23: no ta z Przesłowowi kupa w
01:00:26: prace.
01:00:26: Właśnie widzę że wróciłyśmy.
01:00:27: to po prostu wszystkie drogi prowadzą do kupy we swobodnej strajce.
01:00:30: No wszystko!
01:00:31: To możesz.
01:00:31: tylko powiem o co chodzi.
01:00:33: No więc parę lat temu miałam taką refleksję i tu była taka bardzo luźna rozkwinia.
01:00:36: Wiecie ja generalnie często jestem w stanie przewidzieć na przykład coś będzie kontrowersyjne.
01:00:41: Na przykład jak już wspomniałam już o tym poście ogoleniu nóg z Sonyą no to wiedziałam ,że będzie inba.
01:00:46: obie widziałyśmy i wiedzieliśmy w co wchodzimy.
01:00:48: natomiast z Pralką tak nie było.
01:00:49: pralka była dla mnie wielkim zaskoczeniem.
01:00:52: Na więc kilka lat to miałem taką rozkminę bardzo luźną, że kurczę trzeba mówię, nie mam wspólnych pralni.
01:00:57: w sensie jak się o tym zastanowić.
01:01:00: no w Polsce mieszkania są małe są koszmarnie drogie zarówno wynajem jaki właśnie kupno.
01:01:07: kupność się często wiąże z kredytem na trzydzieści lat.
01:01:10: na przykład pralko zajmuje wcale nie ma miejsca bo to jest dobry metr kwadratowy czyli płacimy jakieś powiedzmy dwadzieścia tysięcy złotych za to żeby mieć pralkę we własnym domu.
01:01:19: No i czy w sumie ta praleka do wasą domu jest taką koniecznością?
01:01:21: W sensie znamy przykłady z innych krajów, że są prallnie np.
01:01:24: w blokach wspólne.
01:01:26: tak na jakichś ludzie żyją.
01:01:28: I absolutnie nie spodziewałam się takiego odzewu jaki miałam ponieważ otworzyłam pralkę pandory po prostu niechcący i dowiedziałam się, że jest to absolutnie bulwersujący pomysł, że to jest właśnie zamach na wolność za górstka.
01:01:41: chcę zakazać pralek ludziom absolutnie żeby nie było.
01:01:46: No tam też ludzie pisali, że mi doświadczenie właśnie z życiem za granicą, co działa, co nie działa i tak dalej.
01:01:51: Ale takim szczytem w ogóle absurdu w tej wiadomości, która dostałam to właśnie było tutaj cytuję – a co jak sąsiad nastradów wspólnej pralki?
01:01:58: I tak sobie myślę – chryste panie!
01:02:00: No faktycznie mi to do głowy nie przeszło, że się może zdarzyć.
01:02:03: Myślę właśnie, że taki lęk jest bardzo wiele mówi o poziomie zaufania społecznego, że wolimy zakładać o innych ludziach jak najgorzej, tak?
01:02:14: No właśnie kiedy mamy... jesteśmy skonfrontowani z wizją współdzielenia.
01:02:19: pralki.
01:02:20: i tutaj też bym chciała zaznaczyć, że wyobrażam sobie, że pralkii takie wspólne były pewnie trochę lepsze niż takie jak one prywatnie w domu.
01:02:27: Miałabym jakieś lepszy parametry większą ładowność.
01:02:30: Myślę sobie korzystałam kilka razy z pralni publicznych no więc te maszyny tam były takie.
01:02:35: naprawdę muszę przyznać.
01:02:36: To
01:02:36: jest trochę co innego?
01:02:37: Trochę
01:02:38: co inego.
01:02:38: tak i tak sobie to wyobrażałem.
01:02:40: natomiast właśnie kiedy mamy konfrontujemy się właśnie z wizją ok.
01:02:44: wypasiona pralka ale wspólna.
01:02:47: I o czym ma wyobraźń?
01:02:49: i na tych miast widzimy, że ona ktoś tam zdefekował.
01:02:52: No to właśnie to też myślę, że tłumaczy dlaczego czujemy taką potrzebę żeby wszystko było nasze?
01:02:59: Żeby przypadkiem tego wspólnego ktoś tutaj nie ukradł, nie zepsuł, obesrał czy co tam jeszcze z tym nie zrobił.
01:03:06: Co jest bardzo smutne tak naprawdę.
01:03:09: No ale też właśnie myślę, że dobrze pokazuje pewne przesunięcie.
01:03:12: Bo pomijając mój dowód anegdotyczny z mojego dyrasta nawet tak dziewięćdziesiątych w Polsce też książka Mnie i Marty Sapały, którą ja polecam przy każdej okazji bardzo ją polecam.
01:03:22: Też właśnie bardzo fajnie pokazuje jak transformacja ustrojowa i ten agresywny kapitalizm wprowadzony po osiemiesiątym dziewiątym i jak to rozłożyło po prostu kompletnie społeczności relacje i jak zamknęliśmy się w swoich domach.
01:03:38: i właśnie polegamy na sobie tylko tak.
01:03:41: I każdy skowając swojego losu, możesz liczyć tylko na siebie, umieszliczczyć liczne siebie
01:03:44: itd.,
01:03:45: itd.
01:03:47: No i jestem też się wiąże rezygnacja z takich idei współdzielenia a kiedy one wróciły opakowane już w kapitalizm czyli np.
01:03:55: w formie Ubera no to wróchiły już jako płatna usługa.
01:03:59: niecoś co robimy bo po prostu tak żyjemy obok siebie i widzimy że jest możliwość korzystania z czegoś wspólnie.
01:04:08: Myślę, że będziemy powoli zmierzać do końca.
01:04:11: Bo nie chciałabym tutaj zabierać przyjemności odkrywania poszczególnych jeszcze innych historii badań i przykładów o których ty opowiadasz bo naprawdę jest dużo takich rzeczy w których myślę, że każdy i każda z nas będzie mógł się po prostu przejrzeć.
01:04:30: I ja miałam takie poczucie że ta lektura może być dla mnie taka konfrontacyjna, że będę miała po prostu ciarki związane z tym, że Boże to ja.
01:04:42: Ale ty to robisz w taki sposób, To nie jest to w żadnym wypadku takim tonie właśnie oskarżenia, że zobaczcie co robicie źle.
01:04:54: Tylko właśnie takiego rozłożenia na czynniki pierwsze mechanizmus, w których my po prostu wpadamy.
01:05:01: i to jest mimo wszystko, że bardzo wiele rzeczy ja rozpoznałam u siebie, znaczy już się dawno rozpoznałam ale zobaczyłam, że na tych wielu stronach mogłabym tutaj złożyć swoją parafkę.
01:05:15: No to bardzo mi to dużo ułożyło w głowie i naprawdę szacą za tą książkę, bo jest naprawdę świetna.
01:05:25: I ja tutaj miała mnóstwo cytatów w ogóle przygotowanych, bo są dużo takich po prostu świetnych myśli które ty masz i wydaje mi się że ze względu na to że jest to feministyczny podcasto na koniec chciałabym tylko jeden ok.
01:05:42: Feministyczna krytyka zadłużenia nie polega, więc na potępieniu kobiet korzystających z kredytów lecz na odsłonięciu mechanizmu w którym system ekonomiczny i kultura estetyczna współpracują ze sobą.
01:05:53: Najpierw produkują kanum, młodość czy płośnie skazitelność samodyscyplinę a następnie oferują finansowe narzędzia umożliwiające jego realizację.
01:06:02: Koszt tej operacji ponoszą jednostki, a w szczególności kobiety.
01:06:06: Długi jest elementem modelu który umoźliwa utrzymanie iluzji wyborów warunkach strukturalnego przymusu.
01:06:11: pozwala systemowi funkcjonować bez podnoszenia płac z bezrozbudowy usług publicznych i bez realnej redystrybucji.
01:06:18: wystarczy że zaoferuje raty.
01:06:22: więc tym nieco mniej optymistycznym akcentem kończymy, ale no naprawdę dla mnie to była ogromna przyjemność z tobą porozmawiać.
01:06:32: Poznać Ciebie w końcu i jest to naprawdę lektura obowiązkowa dla wszystkich.
01:06:39: oczywiście tutaj skorzystamy z kapitalistycznego mechanizmu na prezenty.
01:06:44: idealna książka żeby się pokłócić przy stole, żeby porozmayać, ale tak serio to żeby po prostu też żeby po prostu zobaczyć, jak można ze sobą porozmawiać o różnych mechanizmach bez oskarżenia się nawzajem.
01:07:00: O, dziękuję.
01:07:02: To by było moim życzeniem wielkim, żeby tak to też zostało odebrane i dziękuję za zaproszenie i za rozmowę.
01:07:08: Mi również było bardzo miło.
01:07:10: No i też korzystając z okazji, zachęcam do kupienia książki na temat niekupowania.
01:07:19: Ale mam nadzieję, że faktycznie... Ty chcesz
01:07:22: kolonizować umysły?
01:07:23: Chcę
01:07:24: skolonizować, chcę wyprzeć tutaj pewne sposoby myślenia.
01:07:29: No więc oczywiście tak zachęcam do lektury i jestem bardzo ciekawa wrażeń też, kiedy już ta książka faktycznie wejdzie na rynek i będzie dostępna.
01:07:39: Tak, więc obserwujcie Pauliny na imiatrach społecznościowych bo też dowiecie się na pewno z nich gdzie Paulina będzie rozmawiać o tej książce, bo na pewno jakaś mała trasa się szykuje, więc na pewno fajnie się spotkać i posłuchać chociaż nawet jeżeli nie zdążycie przeczytać, bo to zawsze dużo wnosi.
01:07:56: a na pewno mimo tych licznych spojleń Zarówno obiecuję, że wam to nie popsuje przyjemności z tej lektury.
01:08:03: Dzięki bardzo!
01:08:03: Bardzo dziękuję.
01:08:08: Nikt nas nie pytał ale i tak się wypowiemy.
01:08:10: Feministyczny podcast o kulturze
01:08:13: społeczeństwie
01:08:14: i wszystkim co nas zainteresuje.
01:08:16: Zapraszają Kasia Róbek i Agnieszka Szczepanek.
01:08:19: Producentem podcastu jest Estrada Poznańska.
01:08:22: Wszystkie odcinki znajdziesz na estradapoznań.pl.
Nowy komentarz